Veiligheid en recht

We zijn trots op alle mensen die zich inzetten voor onze veiligheid. Het is belangrijk dat de politie over de mensen en juiste middelen beschikt om haar werk te doen. Daarom breiden we de uitrusting van gewelds- en verdedigingsmiddelen van de Mobiele Eenheid uit en zorgen ervoor dat de politie over voldoende opsporingsbevoegdheden beschikt, zoals het undercover mee kunnen kijken in (besloten) online groepen. De politie krijgt de mogelijkheid om naast lichte verkeersovertredingen (op grond van de Wet Mulder) ook lichte strafbare feiten zoals lichte winkeldiefstallen zelfstandig af te doen. Hiermee wordt sneller lik-op-stukbeleid gevoerd, wordt de strafrechtketen ontlast en kunnen ondernemers hun schade sneller verhalen. Wat de VVD betreft is Nederland een seculier land en hoort een uniform voor politieambtenaren en buitengewone opsporingsambtenaren neutraal te zijn, zonder zichtbare symbolen van geloofs- en levensovertuigingen. Het in uniform actief deelnemen aan religieuze bijeenkomsten die zich niet verhouden tot de vrije en seculiere samenleving passen niet bij de neutraliteit die de politie en boa’s uit dienen te dragen.

De politie krijgt steeds vaker te maken met geweldsincidenten die verband houden met geschonden familie-eer. In het ergste geval eindigt eergerelateerd geweld in eerwraak, een vorm van femicide. We zien het als VVD als onze taak om meisjes en vrouwen te beschermen tegen dit soort schadelijke praktijken. Daarom willen we dat er een mogelijkheid komt om een uitreisverbod op te leggen bij risico op genitale verminking of huwelijksdwang, willen we grenspersoneel op Schiphol extra trainen om signalen van mogelijke uitreis met dat doel tijdig te herkennen en in te grijpen en willen we dat er een meldplicht komt voor onderwijs- en zorgprofessionals bij signalen van genitale verminking en eergerelateerd geweld. Ook wil de VVD een verbod op maagdenvlieshersteloperaties invoeren. Tot slot moet er strenger opgetreden worden tegen schadelijke praktijken binnen gesloten gemeenschappen, moet er een strafverzwaringsgrond komen voor strafbare feiten waarbij sprake is van een eergerelateerd motief en moet het kabinet aan de slag met het beter kunnen bestraffen van daders en medeplichtigen van eergerelateeerd geweld.

De VVD wil Nederland veiliger maken door de georganiseerde misdaad keihard aan te pakken. Criminelen die met drugs, wapens en intimidatie onze samenleving ondermijnen, moeten geen ruimte meer krijgen. We pakken ondermijning aan door criminele verdienmodellen te doorbreken. Justitie, politie, Belastingdienst en FIOD werken nog intensiever samen om criminelen hun geld af te pakken. Zwaardere straffen voor criminele kopstukken, het uitbreiden van de kroongetuigenregeling en het makkelijker maken dat crimineel vermogen ook zonder strafrechtelijke veroordeling kan worden afgepakt horen hierbij. Ook wil de VVD betere bescherming van journalisten, advocaten, rechters, officieren van justitie en alle andere hoeders van de rechtsstaat.

De VVD vindt dat er een scherper onderscheid gemaakt dient te worden tussen vreedzame demonstraties en ordeverstorende acties. Om het demonstratierecht te beschermen moeten we relschoppers kunnen identificeren die het demonstratierecht misbruiken om strafbare feiten te plegen en hen niet straffeloos weg laten komen. Daartoe willen we de Wet op de Openbare Manifestaties moderniseren en zetten we camera’s met gezichtsherkenning in. Burgemeesters krijgen bevoegdheden tot bestuursrechtelijke handhaving of verplaatsing en we herzien de strafbepalingen van de wet, waardoor de strafrechter strafbare feiten die zijn gepleegd tijdens demonstraties zwaarder weegt.

We zorgen ervoor dat slachtoffers van misdrijven en hun nabestaanden door alle betrokken professionals altijd met respect, zorgvuldigheid en aandacht worden behandeld en dat hun positie tijdens en na het strafproces wordt verbeterd. De afgelopen jaren hebben slachtoffers er rechten bijgekregen, maar in de praktijk kunnen zij die nog niet goed uitoefenen. Slachtoffers moeten in het nieuwe Wetboek van Strafvordering meer ruimte krijgen om hun rechten af te dwingen door middel van effectieve rechtsmiddelen en remedies. Net zoals deze er zijn wanneer rechten van verdachten worden verwaarloosd door Rechtspraak en OM. Ook introduceren we een zelfstandig gebiedsverbod voor daders van ernstig gewelds- en zedenmisdrijven.

Drugscriminaliteit heeft een verwoestend en ondermijnend effect op onze samenleving en ontwricht onze democratische rechtsstaat. We rollen de Rotterdamse campagne om jongeren bewust te maken van de gevolgen van drugsgebruik landelijk uit en voeren een zero-tolerancebeleid voor alcohol- en drugsgebruik in het verkeer. Ook gaan we strenger handhaven en zwaarder straffen. Wat cannabis betreft, wachten we de resultaten van het experiment gesloten coffeeshopketen af, voordat we een definitief besluit nemen over het vervolg hiervan. In de tussentijd willen we wel dat burgemeesters meer mogelijkheden krijgen en actief benutten om overlastgevende coffeeshops te sluiten.

We zorgen ervoor dat terroristische organisaties in Nederland en in de EU zo snel mogelijk kunnen worden verboden. Terroristische en andere strafbare content dient altijd binnen één uur na bevel van de toezichthouder offline te zijn gehaald en we verruimen de definitie van deelname aan een terroristische organisatie zodat wie zich aansluit bij een terroristische organisatie, wat ons betreft altijd het Nederlanderschap verliest. In de gevallen waarin lokale berechting van uitgereisde terroristen niet mogelijk blijkt, zetten we in op berechting via videoverbinding. Ook breiden we de mogelijkheden voor toezicht met een enkelband uit voor vrijgekomen terrorisme veroordeelden waarvan het Nederlanderschap is ingetrokken, maar die nog niet uitgezet kunnen worden.

Het tegengaan van voortgezet crimineel handelen vanuit detentie blijft topprioriteit. Maximale beperking van criminele kopstukken en andere deelnemers van criminele netwerken blijft daarbij het uitgangspunt. Daarom beperken we het aantal criminele kopstukken dat door dezelfde advocaat kan worden bijgestaan tot twee. We houden verscherpt toezicht en nemen maatregelen om een einde te maken aan het binnensmokkelen van telefoons, drugs en andere contrabande. Het gebruik van videoconferentie bij zittingsdagen wordt de hoofdregel bij verdachten in de Extra Beveiligde Inrichtingen en de Afdelingen Intensief Toezicht.

Investeren in het gevangeniswezen is nodig om het te kort aan celcapaciteit tegen te gaan. Vooruitlopend op de opening van nieuwe gevangenissen zoals in Vlissingen, willen we onderzoeken of we gevangenissen die eerder gesloten werden weer kunnen heropenen, zoals de Penitentiaire Inrichting (PI) in Almere. Daarnaast willen we gedetineerden laten bijdragen aan de kosten van hun detentie. Deze bijdrage stemmen we af op de zwaarte van hun straf en hun financiële situatie. Uiteraard geldt dat deze bijdrage pas betaald wordt nadat alle schadevergoedingen aan slachtoffers en nabestaanden volledig betaald zijn.

We moeten er alles aan doen om te voorkomen dat jongeren afglijden naar zware criminaliteit. We willen dat het programma Preventie met gezag voort wordt gezet met meer aandacht voor verschillende regio’s. Daarbij blijven we inzetten op bewezen effectieve maatregelen en gerichte interventies. Ouders die wel kunnen, maar niet willen bijdragen aan het voorkomen dat jongeren afglijden naar de zware criminaliteit, worden strenger aangepakt en kunnen een bestuurlijke boete krijgen. Voor wie toch in de fout gaat, willen we de maximale straffen verhogen en willen we dat rechters meer ruimte krijgen om het volwassenenstrafrecht toe te passen op zestien- en zeventienjarige die zeer ernstige gewelds- of zedenmisdrijven plegen.

Sociale media en internet hebben ons veel gebracht, maar te lang hebben we onze ogen gesloten voor de negatieve effecten ervan. Daarom wil de VVD een effectief verbod op sociale media voor jongeren tot 15 jaar. Grote platforms als X, Instagram en Facebook wil de VVD onder streng toezicht brengen. Zij moeten transparantie geven over algoritmes en inkomsten en zich houden aan onze wetgeving. Verslavende en schadelijke algoritmes die als voedingsbodem fungeren voor haat en extremisme gaan we verbieden. Ook willen we meer zeggenschap over het gebruik van deepfakes zodat mensen meer zeggenschap krijgen over hun eigen portret en stem.

Femicide (vrouwenmoord) en huiselijk geweld vormen een hardnekkig en diepgeworteld probleem in onze samenleving. Daarom wil de VVD naar Brits voorbeeld Clare’s law invoeren zodat partners en mensen in hun omgeving die vermoedens hebben van mogelijk geweld de mogelijkheid krijgen om bij de politie na te vragen of iemand een gewelddadig verleden heeft. Ook stellen we psychisch geweld strafbaar, zodat controle en intieme terreur als een van de rode vlaggen van femicide, zelfstandig strafbaar worden gesteld. Daarnaast willen we onderzoeken of het mogelijk is om gespecialiseerde rechtbanken in te stellen die zich bezighouden met geweld in huiselijke kring, of dit soort zaken vaker in speciale combizittingen behandelen, zodat alle betrokken partijen gelijktijdig betrokken zijn in een procedure die gaat over de strafrechtelijke en familierechtelijke aspecten van een zaak waar bijvoorbeeld een contactverbod of een huisverbod kan worden opgelegd.

Willen we de samenleving veiliger maken, zowel achter de voordeur, als op straat, dan hebben we mensen nodig die optreden wanneer dat nodig is. We zijn dan ook trots op alle mensen die elke dag de straat op gaan om ons land veilig te houden. Zij verdienen onze respect en waardering. Geweld tegen hulpverleners is onaanvaardbaar. De VVD wil daarom uitbreiding van het taakstrafverbod, zodat daders die geweld plegen tegen politie en hulpverleners niet weg kunnen komen met een taakstraf. Wie politie en hulpverleners fysiek belaagt, moet altijd worden gestraft met een gevangenisstraf.

Voor de meeste mensen is Oudjaarsavond een gezellige avond met familie en vrienden waar het afsteken en bekijken van vuurwerk een mooi onderdeel van is. Maar voor onze agenten en hulpverleners vergt het enorme operationele inzet en is er jaar in jaar uit sprake van excessen. De excessen komen niet alleen door vuurwerk, maar zijn wel gerelateerd aan vuurwerk. De VVD steunt de oproep van de Politie om een vuurwerkverbod in stellen onder drie voorwaarden: Er komt een effectief handhavingsplan van politie en gemeenten. Daarbij eisen we van het kabinet dat de handhaving op illegaal vuurwerk wordt geïntensiveerd. Daarnaast sluit een veilige jaarwisseling vuurwerk niet volledig uit. We willen dat in de wet wordt vastgelegd dat de burgemeester een ontheffing kan geven aan een vereniging die op lokaal niveau consumentenvuurwerk afsteekt voor de buurt. En er moet ruim baan gegeven worden aan lokale vuurwerkshows. Tot slot mogen ondernemers niet de dupe zijn en vinden wij dat de sector op een eerlijke en nette manier gecompenseerd moet worden. Als aan deze voorwaarden wordt voldaan, zal de VVD een vuurwerkverbod steunen en zorgen we voor een veilige jaarwisseling voor iedereen, voor zowel feestvierders als hulpverleners.