Wie met dieren werkt, moet ze goed verzorgen Dierenwelzijn
Bedrijven en baasjes dragen verantwoordelijkheid voor het welzijn van hun dieren. De meeste mensen zorgen goed voor hun dier, maar waar dat niet gebeurt stellen we duidelijke grenzen en pakken we dierenmishandeling hard aan. We voeren kwaliteitscriteria voor fokkers en een landelijke database in, zodat mensen bij de aanschaf van honden en katten beter geïnformeerde keuzes kunnen maken en gezondheid belangrijker wordt dan uiterlijk. In slachthuizen zorgen we voor streng toezicht, bijvoorbeeld met direct uitleesbaar cameratoezicht. In de veehouderij werken we via het convenant ‘Dierwaardige Veehouderij’ aan betere leefomstandigheden voor dieren, met een realistisch tijdpad voor aanpassingen. Praktijken zoals het fokken van plofkippen, het routinematig afsnijden van varkensstaarten en het doden van eendagskuikens passen niet meer bij deze tijd. Ook willen we strengere regels voor diertransporten bij hoge temperaturen. Daarnaast zetten we in op het verder verminderen van dierproeven door alternatieven te ontwikkelen en te gebruiken waar dat kan.
Een sterke natuur zorgt voor balans Natuur
Natuur is belangrijk voor iedereen in Nederland. Wij geloven dat natuur en economie elkaar kunnen versterken. Daarom geven we ondernemers en bedrijven de ruimte om bij te dragen aan een gezonde leefomgeving en aan een sterke natuur. Ook maken we serieus werk van natuurherstel, vergroenen we onze leefomgeving en zorgen we voor effectief en actief fauna-, natuur- en landschapsbeheer. Dat doen we samen met boeren, jagers en natuurbeheerders. We gaan de gebieden in en kijken naar de daadwerkelijke staat van de natuur op basis van onafhankelijke analyses. Diersoorten die hier niet thuishoren, zoals de Amerikaanse rivierkreeft moeten effectief bestreden worden. In gebieden waar de wolf overlast veroorzaakt en de veiligheid van mens en dier bedreigt, zetten we ons in voor preventieve en actieve beheersmaatregelen.
Wet- en regelgeving werkbaar maken voor ondernemers en bedrijven Randvoorwaarden voor vergunningverlening
Zodra duidelijk is hoeveel de uitstoot structureel omlaaggaat, moet de overheid de randvoorwaarden op orde brengen zodat vergunningverlening weer mogelijk wordt. Daarmee kunnen ook PAS-melders en andere ondernemers die te goeder trouw zonder vergunning zitten eindelijk geholpen worden. De huidige kritische depositiewaarden in de wet vervangen we door een juridisch houdbaar systeem dat stuurt op daadwerkelijke uitstootvermindering. Daarbij komt er een duidelijke rekenkundige ondergrens en waar mogelijk een drempelwaarde per gebied. Agrariërs moeten weer vergunningen kunnen krijgen om te investeren in stikstof-verminderende innovaties. Op de langere termijn moeten we bovendien af van de eenzijdige focus op stikstof en breder kijken naar hoe het echt gaat met de natuur.
Substantiële vermindering van de uitstoot, zowel generiek als gebiedsgericht Stikstofreductie
De huidige stikstofregels zijn ingewikkeld en richten zich op berekeningen van neerslag in natuurgebieden. Dat gaan we anders doen. We vervangen deze doelen door duidelijke afspraken per sector over hoeveel uitstoot er in 2035 nog mag zijn, met een tussendoel in 2030. Rond kwetsbare natuurgebieden komt daarnaast een gerichte aanpak per regio, waarbij samen met provincies, bedrijven en boeren wordt gekeken welke maatregelen nodig zijn om de uitstoot te verminderen. Dat kan bijvoorbeeld door innovatie, extensiever werken, omschakeling of verplaatsing van activiteiten. We beginnen bij de meest kwetsbare natuurgebieden en sluiten zoveel mogelijk aan bij bestaande plannen. Samen met de provincies worden voor de zomer de gebieden, doelen en maatregelen vastgesteld.
Stappen richting de toekomst Glastuinbouw en visserij
Onze glastuinbouw loopt voorop in de wereld en is van de hoogste kwaliteit. Het is dus een sector om trots op te zijn. Naast het dagelijks produceren van miljoenen kilo’s groenten zijn ze met hun warmtebronnen een belangrijke aanjager van de energietransitie. Veel glastuinbouwbedrijven investeren in duurzame warmtebronnen, zoals geothermie, en gebruiken warmtenetten. De restwarmte die daarbij vrijkomt, kan worden gedeeld met de omgeving. Duizenden Nederlandse woningen zijn inmiddels aangesloten op deze warmtebronnen. We stimuleren geothermie in heel Nederland. We onderschrijven de ambities van de sector om te komen tot een klimaatneutrale glastuinbouw. We willen vissers ondersteunen met het verder verduurzamen, zodat de vissersvloot weer kan bloeien. Met investeringen in technische en sociale innovaties en duurzame vangsttechnieken maken we de Nederlandse visserij toekomstbestendig. Daarnaast bieden innovatieve aquacultuur en nieuwe vormen van schaal-, schelp- en zeewierkweek extra kansen voor een duurzame visserijsector. We werken daarin samen met Noordzeelanden en sturen op duidelijke Europese regelgeving.
Kennis en innovatie bieden kansen voor de toekomst Voedselproductie
Vanwege onze vruchtbare grond en dankzij onze boeren, ondernemers, bedrijven en kennisinstellingen zoals de Wageningen Universiteit hebben wij een internationale voortrekkersrol als het gaat om efficiënte en technologisch vooruitstrevende voedselproductie. We zijn hier trots op en willen dat graag behouden en versterken. We kijken daarom met optimisme naar nieuwe ontwikkelingen, zoals precisiefermentatie, kweekvlees en nieuwe genomische technieken. Nederland moet voorop blijven lopen in Europa om nieuwe, duurzame vormen van voedselproductie te stimuleren. Gewasbescherming is belangrijk voor het effectief bestrijden van plagen en ziekten en daarmee het voorkomen van misoogsten. We maken werk van versnelde ontwikkeling, goedkeuring en toelating van nieuwe, groene middelen met een kleine milieu-impact. Zo kunnen we chemische middelen terugdringen. Ook zijn we hoopvol over de mogelijkheden van kunstmestvervangers waarmee we het gebruik van kunstmest kunnen beperken.
Met ondernemerschap en keuzevrijheid werken aan verdere verduurzaming Boer aan het roer
We willen een agrarische sector die past bij wat de omgeving aankan. Vervuiling en uitstoot willen we waar nodig dus verminderen. We moeten daarom de handen ineenslaan met het bedrijfsleven om toe te werken naar afrekenbare doelen op bedrijfsniveau. We willen dat ondernemers de ruimte krijgen om met hun innovatiekracht en ondernemerschap te zorgen voor vermindering van uitstoot op een manier die past bij hun bedrijf, bijvoorbeeld met uitstoot-reducerende innovaties, managementmaatregelen of extensivering. Met een goed meetnetwerk kan de overheid de landelijke en regionale voortgang op het gebied van natuur, bodem en water monitoren en bijsturen als het nodig is.