Ruben Brekelmans tijdens het debat over de regeringsverklaring

Het gesproken woord geldt.

Allereerst felicitaties aan dit kabinet, dat zo snel is gevormd en met een goed team van mensen klaar staat om aan de slag te gaan.

Waar mensen thuis naar snakken is dat Den Haag meer gaat leveren. Dat een aantal grote problemen niet leiden tot ruzie en Haags gedoe, maar daadwerkelijk worden opgelost.

Dat vraagt iets van ons allemaal, zeker met een minderheidskabinet. Een open houding, veel samenwerking en veel afstemming. Ik kijk ernaar uit om samen met dit nieuwe kabinet en zowel de coalitie- als oppositiepartijen in de Kamer te bouwen aan een sterk land.

En uiteraard zal de VVD het kabinet scherp blijven controleren op de uitvoering van wat er ligt, en daarbij strijden voor een veilig Nederland, een sterke economie en grip op migratie.

Vrijheid en veiligheid

Voorzitter, op vele plekken die ik in mijn vorige functie als minister van Defensie heb bezocht, met name in Oekraïne maar ook in het Midden-Oosten, heb ik van dichtbij gezien hoe groot de gevolgen zijn voor mensen als je in oorlog leeft.

Als je vrijheid is afgenomen, je onderdrukt wordt, je niet meer eigen keuzes kunt maken. Als je alleen maar bezig bent te overleven en de hele dag zorgen hebt over jouw familie en vrienden.

Oorlog is het ergste dat er is. Niemand die zich dat meer realiseert dan militairen. Die dit van dichtbij hebben beleefd en daarin het hoogste gevaar hebben gelopen.

Datgene waar militairen dagelijks aan werken, is juist het voorkomen van oorlog. Het voorkomen van meer oorlog in Europa.

Daarom ook hebben wij afgesproken zo veel in defensie te investeren.

Binnen het NAVO-bondgenootschap, en met dit nieuwe kabinet gelukkig ook in Nederland.

Om ervoor te zorgen dat we onze vrijheid behouden. Dat wij in veiligheid blijven leven.

En dat ook onze kinderen en kleinkinderen vrij en veilig opgroeien.

Maar de gevolgen van oorlog zijn breder dan dat. Het is alsof Rusland dagelijks in Oekraïne een enorme steen in het water gooit, en in de rest van Europa ervaren we de rimpelingen in het water.

De oorlog in Oekraïne en geopolitieke turbulentie raakte de afgelopen jaren iedereen in Nederland. Het zorgt ervoor dat we allemaal worden geconfronteerd met hoge prijzen, waardoor de energierekening en ook de boodschappen duurder worden.

Het leidt tot migratie van mensen naar Nederland, wat nog meer druk legt op het beperkt aantal woningen en opvangkosten met zich meebrengt.

En het leidt tot onzekerheid en soms angst over de toekomst.

Vanwege al deze redenen zijn investeringen in Defensie zo belangrijk, juist nu.

En ik ben er trots op dat we die investering doen en hoe we dat doen.

We nemen de verantwoordelijkheid voor onze eigen veiligheid, en we doen dat zonder de rekening door te schuiven naar onze kinderen.

Daar kunnen een hoop landen een voorbeeld aan nemen, voorzitter.

Voorzitter, dit kabinet zou zomaar eens een geopolitiek kabinet kunnen worden. In de aankomende dagen of weken kan de VS een aanval uitvoeren op het vreselijke terreurregime in Iran, dat zoveel onschuldige slachtoffers maakt onder vreedzame demonstranten. Rusland kan in de komende jaren een gerichte confrontatie uitlokken met de NAVO. En China kan een blokkade of zelfs aanval uitvoeren op Taiwan. In zulke scenario’s kan alles op zijn kop worden gezet.

We hebben daarom geen tijd te verliezen in het versterken van onze Defensie en onze weerbaarheid. Ik hoor graag welke specifieke prioriteiten en stappen het kabinet voor zich ziet.

Bij een sterke defensie hoort een sterke industrie. Met een sterk leger win je op het slagveld, met een sterke economie en industrie win je de oorlog.

Ik wil specifieke aandacht vragen voor de Defensie-industrie. Die moet in staat zijn om veel sneller en meer spullen te leveren. Dit vereist actieve betrokkenheid en inzet van de overheid, niet alleen van Defensie maar breder van het kabinet. Hoe kijkt het kabinet hiernaar en wat kunnen we op korte termijn verwachten?

Een ding waar defensiebedrijven om vragen is zekerheid. Zekerheid om grote investeren te doen. Daarom is het zo belangrijk dat die 3.5% in onze begroting staat. Maar het biedt nog meer langjarige zekerheid als we dit vastleggen in een wet. De VVD ziet het wetsvoorstel van dit kabinet graag snel tegemoet.

En laten we geen dag uit het oog verliezen dat Oekraïne doorlopend wordt gebombardeerd en aangevallen door Rusland. Dat Oekraïners aan de frontlinie elke dag onze leveringen nodig hebben om te overleven en stand te houden. Dat dezelfde Russische agressie ook de rest van Europa bedreigt, en Oekraïne deze ook voor ons tegenhoudt. Ik spoor het kabinet daarom aan de leveringen onverminderd door te zetten en de druk op Rusland te verhogen.

Met tot slot een concrete vraag die meerdere ministers raakt: wat gaat Nederland doen om de schaduwvloot aan te pakken? Is dit kabinet bereid hier net als Frankrijk bovenop te zitten? En daarnaast snel met een breder plan te komen voor veiligheid op de Noordzee?

 

Nationale veiligheid

Voorzitter, de VVD vindt het niet alleen belangrijk dat we als land veilig zijn, maar ook dat Nederlanders in ons eigen land veilig zijn.

Een land waarin misdaad en criminaliteit niet worden geaccepteerd, waar een straf een straf is die wordt uitgezeten, en waarin we de politie de middelen bieden die zij nodig hebben.

Daarom is de VVD er trots op dat dit kabinet honderden miljoenen vrijmaakt voor de politie.

Ik wil in een land leven waarin iedereen zich veilig voelt.

Waarin we alles op alles zetten om te zorgen dat een vrouw of meisje na het stappen veilig thuis komt.

Met een overheid die ingrijpt, als alle signalen erop wijzen dat een man zijn vrouw onderdrukt.

Of erger.

Een overheid die niet accepteert dat vreemde regimes zich met ons land en onze inwoners bemoeien.

Die iedereen hard aanpakt die zich tegen alles keert waar ons vrije land voor staat.

Of dat nu terroristen zijn of de georganiseerde misdaad.

En ik vraag het kabinet om op korte termijn duidelijkheid te geven over de besteding van het extra budget voor onze nationale veiligheid, en specifiek voor de politie, zodat agenten duidelijkheid hebben over de middelen waarmee zij zichzelf en onze veiligheid kunnen verdedigen.

Kan het kabinet toezeggen dat de nationaal coördinator, die zich met de aanpak van geweld tegen vrouwen moet gaan bezighouden, nog voor de zomer aan de slag gaat?

Ook zie ik graag nog voor de zomer voorstellen tegemoet om het demonstratierecht aan te passen, zodat dat niet langer wordt misbruikt om de openbare orde te verstoren.

Een sterke economie en een kleine overheid

Voorzitter, we kunnen de investeringen in onze veiligheid, maar ook de uitgaven aan het onderwijs, de zorg en alles wat zo belangrijk is alleen in stand houden met een sterke en groeiende economie.

Een sterke economie betekent ook een weerbare economie. Zodat we met alle onrust om ons heen in staat zijn om schokken op te vangen. Dat wij meer onafhankelijk zijn, zeker op de terreinen die ons kwetsbaar maken, zoals energie en grondstoffen.

We moeten zorgen dat onze ondernemers, onze bedrijven, onze infrastructuur, klaar zijn voor de toekomst.

En ik zeg het kabinet via u, voorzitter, dan hebben we nog wel het een en ander te doen.

Het motorblok van ons land, heeft iedere dag onderhoud nodig.

We moeten haarscherp blijven zien waar het geld en onze welvaart wordt verdiend.

Bij al die bedrijven en ondernemers die onze steun verdienen.

Ondernemers moeten worden beloond, als ze bereid zijn risico’s te nemen en hun nek uit te steken. Die verdienen dat dit kabinet elke dag bezig is om het werk voor hen makkelijker te maken. Door ruimte te geven. Door randvoorwaarden te scheppen zodat bedrijven kunnen investeren. Door concrete obstakels die zij ervaren, stuk voor stuk oplost. Anders doen bedrijven die investeringen niet, of erger nog, dan gaan ze weg uit Nederland.

Voorzitter, er is actie nodig van het hele kabinet. Een focus op groei en ondernemerschap. We hebben daarom een concreet doel vastgelegd in het coalitieakkoord van 1,5% groei per jaar. Hoe gaat het kabinet daar naartoe werken? Kunnen we voor de zomer hierop een plan verwachten?

In het vorige kabinet heeft minister Karremans een grote prioriteit gemaakt van het schrappen van regels. Ook van dit kabinet ziet de VVD graag spoedig een eerste lijst met regels die met een Vereenvoudigingswet kunnen worden geschrapt, zodat we mensen in ons land meteen meer ruimte geven. Kan de MP toezeggen dat dit met voorrang wordt opgepakt?

En of je nu als ondernemer een groot bedrijf leidt, of zelfstandige bent, die ruimte geldt voor iedereen. Dus kan het kabinet toezeggen binnen drie maanden met de Zelfstandigenwet aan de slag te gaan?

Zodat er snel duidelijkheid komt voor ZZP-ers, en ook zij weer ruimte ervaren om te doen waar ze goed in zijn.

Hervormen

Voorzitter, naast investeren in onze veiligheid en in onze economie, wordt de grote opgave voor dit kabinet om te hervormen en problemen die al te lang vastzitten eindelijk aan te pakken.

Zo moet ons land eindelijk van dat stikstof slot af. Met haalbare doelen en realistisch beleid.

En met eindelijk duidelijkheid voor boeren, voor agrarische ondernemers. Zodat zij verder kunnen en met een gerust hart kunnen investeren. Wanneer kan de Kamer een uitwerking verwachten?

Daarnaast moet de overheid ervoor zorgen dat er meer huizen worden gebouwd. Ook de woningmarkt moet van het slot, er moet op al die plekken waar het kan, een schop in de grond, liever vandaag dan morgen. Hoe gaat de minister van VRO zorgen dat we op korte termijn al de regels en procedures schrappen die de woningmarkt op slot zetten? En voor meer prikkels zorgen om te bouwen en investeren?

Hetzelfde geldt voor onze energievoorziening. Bedrijven moeten kunnen uitbreiden, er moeten meer huizen kunnen worden opgebouwd, i.p.v. dat we tegen een gebrek aan elektriciteit aanlopen. De aanpak van het tekort op het stroomnet moet daarom hoge prioriteit hebben. En ik wil dat geen kwaadaardig regime of wie dan ook de macht heeft over onze energievoorziening. De VVD hamert niet voor niets op kernenergie. Hoe sneller we daar stappen zetten, hoe beter. Ik verwacht ambitie en urgentie van dit kabinet. Wanneer kunnen we een concreet plan en tijdpad verwachten?

Voorzitter, de VVD wil een kabinet dat zorgt dat we de instroom van migranten naar ons land terugdringen. De asielinstroom moet omlaag. We moeten voorkomen dat kansarme migranten een lange en levensgevaarlijke overtocht naar Nederland maken. Ook moeten we kritischer omgaan met arbeids- en studiemigratie.

Wie wij nodig hebben is welkom, maar we kunnen niet ongelimiteerd hier mensen laten wonen, werken en studeren. Dat kunnen onze voorzieningen niet aan. Hoe gaat de nieuwe minister de asielwetten voor de zomer in werking laten treden? En kan het kabinet zo snel mogelijk met een actieplan komen voor de modernisering van internationaal vluchtelingenrecht?

Voorzitter, op al deze terreinen geldt, er is de afgelopen jaren genoeg over gepraat en gediscussieerd. We weten wat we moeten doen. De plannen liggen er, vastgelegd in een regeerakkoord. Nu moeten ze snel en strak worden uitgevoerd.

Maar voorzitter, er is nog meer nodig.

Want niet alleen op belangrijke thema’s als migratie, woningen, stikstof en energie zijn forse ingrepen en reparaties nodig. Over de hele breedte van onze voorzieningen moet worden hervormd.

De VVD wil dat goede zorg toegankelijk en beschikbaar is voor mensen die het nodig hebben.

Simpel gezegd, dat snel een arts beschikbaar is, als je ziek bent. Nu, morgen en in de toekomst.

Op een manier zodat mensen hun ziektekosten kunnen blijven betalen.

Dat er een vangnet is waar je gebruik van kunt maken, als het echt tegen zit in het leven.

Of hulp, als je het echt niet zelf kunt.

Dat we met elkaar gezond steeds ouder worden, maar ook oog hebben voor waar zwaar werk een zware tol kan eisen.

En voorzitter, als het over dit soort onderwerpen gaat, die direct het leven van mensen raken, dan realiseer ik mij terdege dat er een aantal moeilijke keuzes in dit akkoord staan.

Keuzes die nodig zijn om onze zorg en sociale zekerheid voor de mensen die het nodig hebben beschikbaar en betaalbaar te houden.

En dan is het helaas zo dat politiek niet altijd bestaat uit het nemen van populaire maatregelen.

Maar het moet wel gebeuren.

Want als huidige generatie politici zijn wij er niet alleen voor het Nederland van vandaag.

Maar hebben wij ook verantwoordelijk voor het Nederland van morgen én overmorgen.

Eerste drie maanden

Voorzitter, de VVD-fractie is ongeduldig.

De veiligheidsdreigingen nemen toe.

Ondernemers willen ruimte, de economie moet van het slot.

En mensen snakken naar oplossingen waar al zo lang over wordt gepraat.

Geen van de kabinetsleden zit er om op de winkel te passen.

Of om zich eerst eens een paar maanden in te lezen.

Wel om draagvlak te vinden, maar niet om iedereen te vriend te houden.

Direct aan de slag dus.

Als het kabinet dit doet laat het direct zien dat het aan de kant staat van de mensen die ons land sterk maken en draaiend houden. Mensen die elke dag hard werken en zich inzetten voor de mensen om hen heen.

 

De VVD

Omgekeerd kan het kabinet ook iets van de VVD fractie verwachten, voorzitter.

Mijn fractie zal onszelf én het kabinet scherp houden op dat er geleverd wordt.

Waar nodig zullen we zelf met initiatief komen en voorstellen doen.

Maar bovenal zullen we met een open houding samenwerken.

Met de ministers en staatssecretarissen uit dit kabinet, uiteraard met de coalitiepartijen, en evenzeer met andere partijen om samen tot meerderheden te komen.

En met alle partners en organisaties in het land die daarbij een rol spelen.

Afronding

Als ik iets heb geleerd bij Defensie is het hoe je als team, op elkaar vertrouwend, grootse dingen kunt doen. Door elkaar niet tegen te werken, maar door samen te werken.

U kunt erop rekenen dat mijn fractie, zich daarvoor in zal zetten.

Dank u wel.