Water lijkt in Nederland een vanzelfsprekendheid. We wonen immers in een land van rivieren, meren en regenbuien. Toch waarschuwen deskundigen dat schoon drinkwater niet langer onbeperkt beschikbaar is. Als er niet snel maatregelen worden genomen, kan Nederland in de toekomst te maken krijgen met een nieuwe maatschappelijke uitdaging: een drinkwatercrisis.
Die zorg stond vorige maand centraal tijdens de bespreking in de commissie LWM van het rapport Water Gewogen van de Randstedelijke Rekenkamer. Dit rapport is vervolgens bij de stemming in de Statenvergadering van 3 juni jl. unaniem aangenomen. Daarin werd onderzocht of de provincie Utrecht voldoende rekening houdt met de groeiende wateropgaven. Klimaatverandering zorgt namelijk voor extremere weersomstandigheden: periodes van hevige regenval worden afgewisseld met langdurige droogte. Dat vraagt om meer capaciteit om water op te slaan, af te voeren en te zuiveren.
Naast deze klimaatuitdaging speelt nog een ander probleem. De vraag naar drinkwater neemt toe doordat de bevolking groeit en mensen gemiddeld ongeveer 120 liter water per dag gebruiken. Tegelijkertijd waarschuwen drinkwaterbedrijven dat de beschikbare bronnen onder druk staan. Zonder nieuwe vergunningen voor waterwinning en investeringen in infrastructuur kunnen er in de toekomst tekorten ontstaan.
Opvallend is dat de verantwoordelijkheid voor dit vraagstuk versnipperd is. Gemeenten, provincies en drinkwaterbedrijven spelen allemaal een rol, maar er is geen enkele organisatie die volledig eindverantwoordelijk is voor de toekomstige drinkwatervoorziening. Volgens critici vergroot dat het risico dat noodzakelijke besluiten te laat worden genomen.
De VVD stelt daarom dat overheden niet moeten afwachten tot er daadwerkelijk tekorten ontstaan. Volgens de VVD Staten fractie ligt er een duidelijke verantwoordelijkheid bij het provinciebestuur om tijdig vergunningen te verlenen voor nieuwe waterwinningen en te investeren in extra zuiveringscapaciteit. Als woordvoerder op dit dossier heb ik gewaarschuwd dat Nederland niet opnieuw verrast moet worden door een crisis die al jaren van tevoren zichtbaar was.
Dat betekent niet dat alleen de overheid aan zet is. Ook waterbesparing blijft belangrijk. Slimmere technieken, waterzuinige woningen en bewust gebruik kunnen helpen om de vraag te beperken. Maar experts zijn het erover eens dat besparing alleen niet voldoende zal zijn. Om ook in de toekomst iedereen van schoon drinkwater te voorzien, zijn tijdige investeringen en bestuurlijke keuzes noodzakelijk.
Water is immers niet schaars omdat het ontbreekt; de uitdaging is vooral om het op het juiste moment, op de juiste plaats en in voldoende kwaliteit beschikbaar te hebben. De vraag is daarom niet óf Nederland voldoende water heeft, maar of de politiek op tijd handelt om het goed te organiseren.
