Veiligheid staat hoog op de agenda. Dat is terecht, en gezien de veiligheidssituatie helaas ook nodig. Veiligheid en weerbaarheid gaat bijna altijd over mensen en worden uiteindelijk lokaal voelbaar, ook in Zeist.
Toch is het voor gemeenteraden vaak lastig om hier echt goed op te sturen. Veel taken en middelen zijn ondergebracht in de veiligheidsregio of andere gemeenschappelijke regelingen. Daardoor zijn verantwoordelijkheden regionaal belegd, terwijl democratische controle lokaal is georganiseerd. Precies daar schuurt het.
In de regio Utrecht is de afgelopen jaren gewerkt aan een aanpak om die democratische grip te versterken. Wat begon als een initiatief vanuit de VVD Zeist, groeide uit tot een regionaal samenwerkingsplatform. Over die aanpak publiceerde Binnenlands Bestuur het essay van Jarno Goosmann: “Veiligheid is te belangrijk voor bestuurlijke spaghetti.”
Waarom is dit voor inwoners van Zeist van belang? Omdat weerbaarheid niet abstract is. Het gaat erom hoe de regio en gemeente is voorbereid is op stroomuitval, cyberincidenten, opvang, extreme weersomstandigheden of maatschappelijke spanningen. Juist bij crises, overlast of noodsituaties is de gemeente voor inwoners het eerste aanspreekpunt. Tegelijk gaat er veel publiek geld om in regionale veiligheidsorganisaties. Goede regionale samenwerking is daarom noodzakelijk, maar mag nooit ten koste gaan van lokale zeggenschap en democratische verantwoording.
De les is helder. Gemeenteraden moeten ook op veiligheid hun verantwoordelijkheid nemen. Dat vraagt om eigenaarschap in de raad, vroeg sturen in de beleidscyclus en betere regionale samenwerking, zodat invloed niet versnippert.
Met de start van een nieuwe raadsperiode ligt daar een duidelijke opdracht: veiligheid en weerbaarheid steviger verankeren in de lokale democratie.
Zie het gehele essay: https://www.binnenlandsbestuur.nl/bestuur-en-organisatie/veiligheid-is-te-belangrijk-voor-bestuurlijke-spaghetti
