Voorafgaand aan de behandeling van de gemeentebegroting krijgen de fractievoorzitters de gelegenheid om de raad toespreken over hun visie op de begroting, de algemene stand van de gemeente en hun visie. Hieronder kunt u de bijdrage van fractievoorzitter Theo Langejan nalezen voor de vergadering over de Begroting 2027-2030.
Voorzitter,
De eerste begroting van een nieuw college markeert een memorabel moment. Niet alleen het college is nieuw, zelf ben ik ook nieuw in deze raad, en ik vind dat een eer.
Die begroting en het daarin verwerkte raadsakkoord kom ik nog op terug eerst wil ik u meenemen in een bijzondere ontmoeting.
Deze weken ontvangen wij als gemeente weer een groep kinderen uit de Oekraïne en mochten wij als raadsleden spreken met de burgemeester van de stad waar zij vandaan komen. Met een ontwapenende nuchterheid nam hij ons mee in de lotgevallen van een stad in de frontlijn en wat dat betekent voor de daar opgroeiende kinderen. Deze indrukwekkende verhalen plaatsten mij en ons weer met beide benen op de grond in de zin dat je beseft dat onze problemen ook maar relatief zijn en vooral dat wij niet op een eiland leven: de ontwikkelingen in de wereld hebben ook hun effect op ons leven.
Maar, ook al zijn onze problemen in dit licht bezien maar relatief, het is wel onze taak om die problemen op te pakken en op te lossen.
Het zal u niet verbazen dat ik dan in het bijzonder denk aan het tot stand brengen van huisvesting voor woningzoekenden in onze gemeente.
Als liberaal ben ik ervan overtuigd dat iedereen de kans moet krijgen een zelfstandig bestaan op te bouwen, en dat kan niet zonder een dak boven het hoofd.
Het is dan ook een goede zaak dat de ambities die het vorige college op dit punt formuleerde door het nieuwe college zijn overgenomen. Het komt nu wel aan op uitvoeren, en nu al is duidelijk dat dat niet vanzelf zal gaan. Iedereen wil woningen, behalve als in het eigen uitzicht komen of als er bomen voor gekapt moeten worden.
Verder blijven wij ons als VVD zorgen maken over wat eufemistisch het “vereveningsfonds” heet. Daar waar we juist meer ruimte en initiatief nodig hebben om woningen te bouwen doet dit fonds kleine bouwinitiatieven de das om en pakt het uit als een boete op woningbouw. Wij vinden dat ongewenst en een verkeerd signaal naar alle woningzoekenden.
Wij zijn als liberalen voor een vrije verkeerskeuze: mensen mogen zelf kiezen of ze willen lopen, fietsen, autorijden, motorrijden of gebruik willen maken van het ov.
Die keuze moet wel in alle vrijheid en veiligheid gemaakt kunnen worden. Daarom is het goed nieuws dat de provincie onlangs besloot de aanpak van de Donderbergrotonde in Leersum prioriteit te geven, en de aanleg van de zo lang bepleitte fietstunnel op te pakken.
Als we kijken naar de begroting voor 2027 dan is de VVD blij met deze begroting. Het is een prestatie van het nieuwe college, en van de ambtenaren van onze gemeente, dat het gelukt is in zo’n korte tijd het raadsbrede programma in deze begroting in te bouwen. Dat maakt de besluitvorming concreet en overzichtelijk. Dat het gelukt is de begroting voor 2027 inclusief het raadsbrede akkoord sluitend te maken is een prestatie waarvoor een compliment op zijn plaats is.
Kijken we voorbij 2027 naar 2028 en verder dan wordt duidelijk dat er legio gevaren en bedreigingen zijn, niet in het minst door onzekerheid over de bijdragen van het Rijk. Die onzekerheid in het begrotingsproces maakt realistisch begroten niet makkelijker. Kijkend naar de oplopende tekorten vanaf 2028 lijkt het net alsof we een feestje op de Titanic vieren, terwijl de ijsberg op ons afkomt. Een voorzieningenniveau met uitgaven die structureel boven het inkomstenniveau liggen is niet houdbaar.
De geluiden over een verdere herijking van het gemeentefonds zijn voor onze gemeente onheilspellend. Kijkend naar de oplopende kosten in onze begroting, de onzekerheid over de rijksbijdragen en het al hoge niveau van lokale lasten is er alle reden om voor 2028 en verder nu reeds maatregelen in beeld te gaan brengen zodat we in het voorjaar van 2028 als Raad een afgewogen besluit kunnen nemen.
Tot slot voorzitter, Wij wonen in een prachtige gemeente.
Maar we willen er geen hek omheen zetten en de tijd stilzetten. We willen ruimte geven aan groei, aan initiatief en ambitie.
Dat betekent:
- bouwen – ook voor senioren, om doorstroming mogelijk te maken;
- de lasten laag houden – en waar het kan, verlagen;
- vrij verkeer – inwoners kiezen zelf: lopen, fietsen, OV of auto;
- veiligheid garanderen – zowel op straat als online.
- realistische en betaalbare zorg –
Kortom,
Een gemeente waar ruimte is om te ondernemen, te wonen, te bewegen en te leven. Een gemeente met lef, met vertrouwen, en met gezonde nuchterheid. Een gemeente met een realistisch, liberaal lokaal bestuur.
Dank u wel