Formatie stokt op verschil over bestuurscultuur en dualisme
Gulpen, 15 mei 2026, de formatiegesprekken tussen PRO Gulpen-Wittem (verder Pro), DOE’22 en VVD Gulpen-Wittem (verder VVD) zijn vastgelopen. Voor de VVD ligt de kern van het probleem niet zozeer bij inhoudelijke verschillen, maar vooral bij een fundamenteel verschil in de visie op gelijkwaardigheid en in de bestuurscultuur die volgens de VVD nodig is.
De VVD is de formatie ingegaan met een duidelijke opdracht van de kiezer, bestuurlijke vernieuwing, herstel van vertrouwen en een gemeenteraad die zijn kaderstellende en controlerende rol serieus neemt. Voor de VVD is dualisme geen theorie, maar een randvoorwaarde voor goed bestuur. Gelijkwaardigheid binnen de coalitie hoort daar onlosmakelijk bij.
Volgens de VVD is de afgelopen dagen duidelijk geworden dat daarover met PRO een moeilijk te overbruggen verschil bestaat. Waar de VVD vasthoudt aan een zelfstandige raad die het college actief controleert, ontstaat bij de VVD het beeld dat PRO in de praktijk meer kiest voor een coalitiebenadering waarin coalitiediscipline zwaarder lijkt te wegen dan dualisme.
Daarbij speelde ook mee dat gelijkwaardigheid in de samenwerking onvoldoende werd geborgd. Voor de VVD gaat een coalitie niet over wie de grootste is, maar over vertrouwen, respect voor ieders mandaat en gezamenlijke verantwoordelijkheid. Ook wanneer één partij meer zetels heeft, moet iedere coalitiepartner vrij zijn eigen politieke afweging kunnen maken. Die basis bleek in het proces onvoldoende stevig.
Daarnaast werd gedurende het proces onvoldoende duidelijk waar binnen PRO de uiteindelijke regie en besluitvorming lag. Dat leidde tot moeizame samenwerking, wisselende signalen en onnodige onrust. Voor de VVD is juist helderheid over rollen, mandaat en verantwoordelijkheid noodzakelijk om tot een stabiele coalitie te komen.
“Dat is voor ons niet de bestuurscultuur waarvoor de kiezer heeft gekozen,” zegt Fractievoorzitter Marc Theunissen. “Wij willen geen college waarin de balans tussen coalitiepartners vanaf het begin ontbreekt. Voor ons gaat het om een evenwichtig en gelijkwaardig college, en daarmee om de manier waarop Gulpen-Wittem bestuurd wordt.”
De VVD benadrukt dat er op inhoud zeker overeenkomsten zijn tussen de drie partijen. De VVD spreekt daarbij nadrukkelijk haar waardering uit voor de constructieve rol van DOE’22, die zich gedurende het proces inhoudelijk, zorgvuldig en oplossingsgericht heeft opgesteld.
De VVD zal verantwoordelijkheid nemen voor Gulpen-Wittem, vanuit de oppositie of vanuit een coalitierol. De partij zal deelnemen aan een coalitie waarin het dualisme daadwerkelijk wordt gerespecteerd en waarin de raad zijn controlerende taak vrij en volwaardig kan uitoefenen.
