Onze visie op migratiebeleid

Hoe kijkt de VVD Gulpen-Wittem tegen het migratiebeleid in de gemeente Gulpen-Wittem aan?

Auteur: Clarien Schoeren-Langenkamp 

Inleiding

Tijdens het fractieoverleg op 2 november kwam de vraag boven hoe om te gaan met het migratiethema. Daarbij kwamen we al snel op het onderwerp asielbeleid.

Opdracht voor ons liberalen daarin is dat we altijd humaan en respectvol blijven en tegelijkertijd de problematiek niet onbenoemd laten.

Hieronder volgt het resultaat.

Achtergrondinformatie

Om te weten waar we over praten is het noodzakelijk om de achterliggende afspraken in de EU en de Nederlandse overheid even op een rij te zetten.

Europa

Vanaf 12 juni 2026 gaan nieuwe asielregels gelden in de Europese Unie (EU). Zo moeten er strengere controles aan de buitengrenzen komen, snellere asielprocedures en beperkingen voor asielzoekers om door te reizen naar andere EU-landen om daar asiel aan te vragen. De nieuwe regels zijn het gevolg van het Europese Asiel- en Migratiepact dat op 14 mei 2024 door het Europese Parlement is aangenomen. Het Migratiepact bestaat uit 1 richtlijn en 9 verordeningen. Om die in Nederlandse wet-en regelgeving op te nemen is een wijziging van de Vreemdelingenwet nodig.

Daarvoor heeft het kabinet op 4 juli 2025 de Uitvoerings- en implementatiewet Asiel- en migratiepact 2026 naar de Raad van State gestuurd voor advies. De Tweede en Eerste Kamer moeten het wetsvoorstel nog goedkeuren.

De 9 Europese verordeningen zijn:

1. Een nieuwe asiel- en migratiebeheerverordening
2. Respons op migratiecrisissen en overmacht situaties
3. Update van EU-vingerafdruk databank
4. Een nieuw EU-asielagentschap
5. Een nieuwe screeningsverordening
6. Een gemeenschappelijke asielprocedure
7. Uniforme regels voor asielaanvragen
8. Betere opvangvoorzieningen
9. Een nieuw EU-hervestingskader

Nederland

Nederland staat voor rechtvaardig, menselijk en effectief asiel- en migratiebeleid. Het kabinet wil migratie in goede banen leidenen meer grip krijgen op migratie. Op wie er binnen komt, wie er mag blijven of terug moet.

Verbeteren en versterken legale migratie

Het kabinet wil legale migratie verbeteren en versterken. En irreguliere migratie beperken, overlast en misbruik bestrijden, en terugkeer bevorderen. Dat staat in het Regeerprogramma. Het doel is om:

• migratie zoveel mogelijk gestructureerd te laten verlopen;
• ongewenste migratiestromen te beperken;
• het draagvlak voor migratie in de samenleving te behouden en te

Gevolgen migratie in Nederland

Migratie biedt Nederland kansen en mogelijkheden. Denk bijvoorbeeld aan migranten en buitenlandse bedrijven die de Nederlandse economie stimuleren. Tegelijkertijd legt het ook druk op voorzieningen zoals huisvesting, onderwijs en degezondheidszorg. De aanpak moet de uitdagingen en de kansen van migratie zo goed mogelijk tegen elkaar afwegen.

Verschillende soorten migratie

Mensen migreren om verschillende redenen. Bijvoorbeeld:

1. om in een ander land te werken (arbeidsmigratie);
2. om te studeren (kennismigratie);
3. voor de liefde;
4. of omdat ze op de vlucht zijn voor oorlog of geweld (asielmigratie).

Maatregelen kabinet om het aantal migranten te verminderen

Het kabinet heeft verschillende maatregelen genomen om het aantal migranten dat naar Nederland komt te verminderen.

Bijvoorbeeld:

Tijdelijke grenscontroles aan grens met België en Duitsland

Sinds 9 december 2024 voert de Koninklijke Marechaussee extra grenscontroles uit, bijvoorbeeld om mensensmokkel tegen te gaan en migranten zonder geldige reis- of verblijfsdocumenten tegen te houden. De grenscontroles duren in ieder geval tot 8 juni 2026.

Naast Nederland hielden begin 2025 10 EU-landen tijdelijke grenscontroles. Tijdelijke grenscontroles zijn toegestaan als het nodigis voor de openbare orde of de nationale veiligheid. Dat staat in artikel 25 van de Schengengrenscode. Dat zijn afspraken tussen de Schengenlanden, landen die onderling geen grenscontroles hebben en waar EU-burgers vrij kunnen rondreizen.

De resultaten van de tijdelijke grenscontroles staan in de voortgangsrapportage binnengrenscontroles uit november 2025.

Minder VN-vluchtelingen opvangen (hervestiging)

Nederland neemt sinds 2025 maximaal 200 vluchtelingen per jaar op uit vluchtelingenkampen van de Verenigde Naties (VN). Tot 2025 kwamen jaarlijks zo’n 500 vluchtelingen via de VN-Vluchtelingenorganisatie Unhcr voor hervestiging naar Nederland. Dat staat in de Kamerbrief over nadere afspraken uitvoering hoofdstuk 2 Hoofdlijnenakkoord (Grip op asiel en migratie) van 25 oktober 2024.

Gerichter en selectiever kennismigranten toelaten

Het kabinet wil alleen kennismigranten aantrekken die echt nodig zijn voor de economie. Kennismigranten zijn hoogopgeleidewerknemers met bijvoorbeeld kennis of vaardigheden om nieuwe computerchips, medicijnen of toepassingen voor kunstmatige intelligentie te ontwikkelen.

• Het kabinet wil de kennismigrantenregeling Die regeling maakt het mogelijk kennismigranten aan te trekken van buiten de Europese Unie.
• Het kabinet wil strengere regels voor bedrijven die met een versnelde procedure kennismigranten van buiten de EU in dienst kunnen nemen (zogenoemde erkende referenten). Bijvoorbeeld door bedrijven die boetes hebben gehad omdatze arbeidswetten overtraden, niet langer te erkennen als referent.
• Ook overweegt het kabinet om het minimale salaris voor kennismigranten (de looncriteria) te verhogen. Het doel is om zoalleen kennismigranten met kennis en vaardigheden toe te laten waaraan in Nederland behoefte is.

Deze plannen staan in de Kamerbrief Verkenning aanscherping kennismigrantenregeling van 4 juli 2025.

Gemeente Gulpen-Wittem

Na van bovenstaand Europees en Nederlands voorgenomen en deels reeds bestaand beleid komen we terug bij migratiebeleid voor onze gemeente Gulpen-Wittem. Wat betekent dit voor onze gemeente. Migranten raken ook in onze gemeente vele terreinen.

Om toch enige structuur te houden in onze discussie maak ik een indeling in de diverse stromen:

1. Kennismigranten
2. Arbeidsmigranten
3. Vluchtelingen
4. Voor de liefde
5. Migranten uit Europa en migranten vanuit buiten Europa

Hoe je het ook wend of keert iedere vorm van migratie vraagt om beleid. Denk daarbij aan wonen, onderwijs, gezondheidszorg, inburgering, openbare orde en veiligheid enz.

Bij ieder onderwerp ligt de vraag: wat is de taak van de gemeente hierin?

Moet de gemeente de inburgering verzorgen? Moet de gemeente voor huisvesting zorgen? Heeft de gemeente een taak in degezondheidszorg? Moet de gemeente ondernemers (agrariërs zien we ook als ondernemers) steunen met huisvesten van arbeidsmigranten?

Hoe zien wij dat als VVD?

Kennismigranten als bedoeld studenten die hier komen studeren achten wij niet als een taak van de gemeente. Hun ontvangst, woonruimte, gezondheidszorg enz. achten wij eerder een taak van de desbetreffende opleidingsorganisaties als henzelf.

Kennismigranten als bedoeld migranten met zeer specifieke kennis en ervaring die nodig zijn voor de ontwikkeling van de economieachten wij nog steeds als een zaak voor het bedrijf of de organisatie die hen hierheen haalt en/of inhuurt. Het ligt nog steeds bij de organisatie of het bedrijf om te zorgen voor huisvesting, het zelf regelen van gezondheidszorg enz.

Grotendeels geldt hetzelfde voor arbeidsmigranten. We hebben deze in onze gemeente hard nodig in seizoenswerk in onzeagrarische bedrijven, horeca, enz. Zij zijn een motor in onze economie. Daarom vinden wij dat we respectvol, zuinig en zorgzaam met ze om moeten gaan. In eerste instantie zijn wij van mening dat diegenen die arbeidsmigranten inhuren ook verantwoordelijkzijn voor hun huisvesting en wegwijs maken in onze dagelijkse gang van zaken in het leven. Waarbij wij als VVD wel vinden dat daar waar ondernemers iets willen doen in het creëren van woonruimte en opvang de gemeente ondersteunend en voorwaardenscheppend optreedt en niet onmiddellijk roept dat iets niet kan.

Bijvoorbeeld het creëren van woonruimte op het eigen terrein van het agrarische bedrijf niet gelijk onmogelijk maken omdat eenverordening dat niet toestaat. Meer meedenken in mogelijkheden en oplossingen is gevraagd.

Echter het is bekend dat in het kader van arbeidsmigratie het een en ander niet altijd goed gaat. In sommige gevallen treedt er mensensmokkel, uitbuiting, misbruik, gebrekkige huisvesting en wanbetaling plaats.

Als VVD zijn wij ten alle tijden tegen deze excessen. Wij vinden het van groot belang dit wordt tegen gegaan door actieve controle door politie en OM. Daar waar bij controles vastgesteld wordt dat deze excessen plaats vinden zal hard worden opgetreden.

Daarnaast willen wij niet dat migranten die hun baan verliezen, en daarmee ook hun woonruimte in onze gemeente gaanrondzwerven. Al naar gelang waarom iemand zijn baan verliest moet gekeken worden of deze mensen terug naar huis gaan ofelders tijdelijk opgevangen worden. (discussie over hoe en wie).

Arbeidsmigranten en hun kinderen maken gebruik van zorg. De zorg is daar niet altijd op ingericht. Migranten kennen het zorgsysteem in Nederland niet en er is vaak een taalbarrière. Hierdoor kan een zorginstelling overbelast raken. Als VVD vinden wij dat wij hier oog voor moeten hebben. Wanneer zorgorganisaties zoals de huisartsen, thuiszorg, GGZ enz. aangeven dat zij onder druk komen te staan omdat zij overbelast zijn of raken dan willen wij als gemeente daar graag over in overleg gaan met deze partijen om te kijken wat er vanuit de lokale overheid daarin gedaan kan worden. Voorbeeld: de Oekraïners en Polen hebben verenigingen waar zij samen komen. De gemeente kan met deze verenigingen in contact treden om tolken te organiseren die mee gaan naar de huisarts. Deze verenigingen kunnen ook benaderd worden wanneer er bijvoorbeeld informatie moet worden verdeeld, zoals destijds over de corona vaccinatie. De GGD kan een gemeente hier in bij staan.

Vluchtelingen die worden opgenomen hebben snel een verblijfsstatus. De gemeente Gulpen-Wittem vangt ook vluchtelingen op. Wij als VVD vinden dat echte vluchtelingen die naar onze gemeente komen direct goed moeten worden opgevangen. Daartoezijn al goede initiatieven in onze gemeente en wij vinden dat wij die initiatieven ook moeten ondersteunen. Daarbij komt wel onmiddellijk de discussie over huisvesting aan de orde. Mogen vluchtelingen naar voren worden geschoven op de wachtlijst van woningzoekenden? Daar zijn twee benaderingen bij aan de orde.

1. Ja, zij gaan voor omdat het een noodsituatie Deze mensen zijn ontheemd, hebben geen dak boven hun hoofd en hebben veel mee gemaakt.
2. Nee, de gemeente gaat dan maar naar alternatieven zoeken in het particuliere aanbod van woningen en neemt dehogere kosten voor zijn De vluchteling komt onder aan de lijst van woningzoekenden te staan totdat ze aan de beurt zijn.

De VVD is van mening dat echte vluchtelingen goed opgevangen moeten worden, maar verwachten omgekeerd dan ook van de vluchteling dat zij met de nodige ondersteuning zo snel als mogelijk de taal leren, inburgeren en aan het werk gaan.

Over het algemeen hebben in Nederland de meeste mensen geen echte grote problemen met arbeidsmigranten, kennismigranten en vluchtelingen. Dit is ook in mindere mate wanneer zij uit Europa komen. De grotere problemen liggen toch vaker bijasielzoekers. Zeker wanneer zij van buiten Europa komen en een cultuur meebrengen die voor Nederlanders, en in ons geval voor Limburgers, ongekend is. Wij als VVD zijn landelijk tegen de spreidingswet voor de opvang van asielzoekers in de regio. Dit vanuit de gedachte dat het landelijke probleem daarmee verlegd wordt naar de regio.

Eenmaal in de regio, blijft in de regio. Maar we zijn realistisch en weten dat het toch gaat gebeuren. Als VVD vinden wij dat de opvang van asielzoekers in onze gemeente altijd moet gebeuren met instemming van onze gemeente. Dat de plaatsing van deasielzoekers door de gemeente altijd samen met de burgers moet worden besproken, afgesproken en besloten. Als VVD zijn wijer ten alle tijden tegen dat een kleine gemeenschap wordt overweldigd en aan hun lot wordt over gelaten. Wanneer een kleine gemeenschap een AZC in de nek geschoven krijgt ontstaat er grote ontevredenheid, onzekerheid en angst. Men voelt zich niet veilig, de waarde van hun huizen dalen en men heeft het gevoel dat men niet gehoord wordt. Winkeliers zitten niet te wachten op voor hun winkeldeur rondhangende jongeren. We willen in alles wat mogelijk is voorkomen dat inwoners overlast hebben van niet aangepast gedrag van asielzoekers.

Voor onderwijs is het een behoorlijke klus erbij wanneer men migrantenkindere in de klas krijgt. Kinderen beginnen met een taal achterstand en de ouders kennen het Nederlandse schoolsysteem niet. Hierdoor komen deze kinderen in de knoei en dat uit zichvaak in problemen in de klas. Migranten kinderen zijn net zo slim als Nederlandse kinderen maar worden vaak door hun ondergrens heen gedrukt. Sommige schuiven door naar het speciaal onderwijs waar ze niet thuis horen en anderen blijven altijd achter lopen en lopen daarmee ontwikkelkansen mis. Met name ook kinderen met oorlogstrauma’s is soms te heftig voor onderwijzend personeel en medeleerlingen. In Nederland is men in het onderwijs daar niet op ingericht, Ons VVD boegbeeld Haya van Someren heeft al zeer vroeg erkend dat een gelijke startkans voor kinderen van groot belang is om problemen in de toekomst te voorkomen. Als VVD zijn wij er dan ook voor dat scholen gesteund worden in de aanpak van de problematiek die migrantenkinderen meebrengen. Voorschoolse begeleiding van ouders in het Nederlandse onderwijssysteem, psychologische begeleiding, bijscholing enz. zijn zaken die mits op tijd goed opgepakt in de toekomst grote problemen kunnen voorkomen. In het onderwijs zijn daar gelden voor, maar als gemeente is het van belang daar bij betrokkenheid te tonen en waar nodig te ondersteunen. Als VVD vinden wij dat artikel 23 van de onderwijswet in de toekomst moet worden herzien.

Geestelijke gezondheidszorg (GGZ). Vluchtelingen en asielzoekers zijn mensen die vaak dingen mee gemaakt die voor de gemiddelde Nederlander ongekend zijn. De geestelijke gesteldheid is dan ook vaak een uitdaging. Een mens kan meer dragen danvaak verwacht en vindt een weg om ondanks wat men mee gemaakt heeft toch een redelijk normaal leven op te bouwen. Echter er is een groep die niet geestelijk hersteld. Geestelijk ziek zijn is in niet Europese culturen vaak onbespreekbaar. Hierdoor ontstaan de excessen waarover we lezen in de krant. De VVD vindt dat we hier zeer alert op moeten zijn. Screening op ziekte, maar ookgeestelijke ziekte moet snel gebeuren. Door de huisartsen en door de GGD-artsen.

De VVD veroordeeld iedere vorm van crimineel gedrag. Daar willen we hard tegen optreden. Of dit nu crimineel gedrag is van eigen inwoners, migranten of asielzoekers.

De Nederlandse mores en wetten is waar iedereen zich aan dient te houden. Derhalve vinden wij het ook van groot belang dat migranten en asielzoekers snel en duidelijk kennis nemen van deze mores en wetten. Niet alleen bij inburgering, liefst bij de stappen daarvoor.

Met name mensen uit culturen waar vrouwen anders worden gezien dan zoals hier in Nederland moeten dit direct begrijpen. Vanuit sommige culturen wordt nog lijfelijk gestraft, naar vrouwen en ook naar kinderen. Daar moet snel op worden toegezien. Vaniedere asielzoeker die naar onze gemeente komt moet bekend zijn wie hij/zij is, waar hij/zij vandaan komt, of hij/zij reeds een voorgeschiedenis heeft met de politie of OM en wat de stand van zaken t.a.v. zijn asielprocedure is. Dit om te voorkomen dat er excessen plaats vinden die we hadden kunnen voorkomen.

Samenvatting:

Asielbeleid en migratiebeleid is in eerste instantie beleid van Europa en van de Nederlandse regering. Maar het komt gevraagd en ongevraagd toch naar onze gemeente toe. Het raakt alle facetten van onze samenleving zowel in positieve als in negatieve zin.  Als VVD willen wij vooral vooraf en preventief hiermee omgaan dan achteraf met moeilijk oplosbare situaties te worden geconfronteerd.

De VVD vindt dat het OM, onderwijs, gezondheidszorg, ondernemers, de inwoners en de GGD, enz. in deze in de gemeente een stevige partner moeten hebben die mee denkt en mee werkt.