Thema economie

Houd centra vitaal en bereikbaar

Sommige gemeenten in Gelderland, waaronder Nijmegen, Culemborg en Arnhem nemen structurele maatregelen om de autobereikbaarheid van de centra aanzienlijk te beperken. Dit doen ze zonder die beperkingen voor de bezoeker met de auto op een andere manier te compenseren of te verzachten, terwijl de stadscentra toch al kampen met leegstand. Voor onze provinciale VVD fractie een reden om in actie te komen.

Bestrijden van leegstand is essentieel

Wetenschappelijk onderzoek heeft aangetoond dat bruisende binnensteden een essentiële voorwaarde zijn voor het vestigingsklimaat voor bedrijven en een innovatieve regionale economie. Provincie en Rijk zetten om die reden met diverse instrumenten zoals Steengoed Benutten, Impulsgelden, de Regiodeals en andere subsidies juist stevig in op het voorkomen van leegstand en het verbeteren van het verblijfsklimaat voor vitale dorpskernen en bruisende binnensteden. Uit talrijke distributie planologische onderzoeken (DPO), waarbij ook koopstromen worden geanalyseerd, komt duidelijk naar voren dat, indien attractiefactoren als sfeer, aanbod en verblijfsklimaat worden ondermijnd door weerstandsfactoren als bereikbaarheid en parkeergelegenheid, dit leidt tot afname van de koopstromen, de verblijfsduur en de consumentenbestedingen.

Afhankelijkheid van bezoeker uit de regio

De voorzieningen in binnensteden als Arnhem en Nijmegen blijken volgens de periodiek uitgevoerde Koopstromenonderzoeken en de binnenstadsmonitor voor meer dan 30 tot 40% afhankelijk te zijn van bezoekers uit de regio (secundaire marktgebied) en het tertiaire verzorgingsgebied (rest van Nederland en Buitenland). Juist deze bezoekers komen hoofdzakelijk per auto om de binnensteden te bezoeken en juist de autobezoekers worden gekenmerkt door de hoogste consumentenbestedingen. Het weren van deze autobezoekers zonder aantrekkelijk alternatief te bieden, leidt tot nog meer leegstand.

Motie

Daarom heeft onze fractie tijdens de Provinciale Statenvergadering van 13 november jl. een motie ingediend waarin het college van GS wordt gevraagd om zo spoedig mogelijk met de betrokken gemeenten in gesprek te gaan en te wijzen op de ernstige gevolgen van hun beleid, waarmee onomkeerbare processen in gang worden gezet.

Maar ook roept de motie GS op om te onderzoeken, of het inzetten van provinciale subsidies en instrumenten gekoppeld kan worden aan de mate waarin gemeenten zelf zorg dragen en verantwoordelijkheid nemen voor het in stand houden van hun centrumfunctie en het behoud van het winkelbestand door een aantrekkelijk en gastvrij bereikbaarheidsprofiel.

Het kan namelijk niet zo zijn dat individuele gemeenten de leegstand aanjagen door een slechte bereikbaarheid en dat Rijk en provincie vervolgens met subsidies moeten bijspringen om de leegstand op te lossen. Dat is dweilen met de kraan open. De motie is met ruime meerderheid aangenomen.

Peter Hendriks: Woordvoerder Economie, MKB, Innovatie en Werklocaties  

Sinds de uitspraak van de Raad van State in 2019 staat het stikstofprobleem hoog op de politieke agenda. In Gelderland is direct door PS en GS vastgesteld dat “niets doen” geen optie is. Met het Gelderse Maatregelen Stikstof-beleid (GMS) zijn de eerste stappen gezet. Onze woordvoerder René Westra is hier vanaf het begin bij betrokken geweest.

Drie uitgangspunten

In Gelderland heeft de VVD altijd drie uitgangspunten gehanteerd: – geen gedwongen opkoop – innovatie – natuurherstel. Nu zijn we 6 jaar verder. Het is duidelijk dat de optimale oplossing nog niet is gevonden. De minister worstelt met haar rol: stimuleren, faciliteren, regie pakken? Dat het Transitiefonds “niet nodig zou zijn, blijkt wel een grote misvatting. De gedachte dat wetgeving en “Brussel” eenvoudige routes zouden zijn, is ook een illusie gebleken. Lering trekkend uit de jurisprudentie, de ervaring in de provincie en de gesprekken met de sector (boeren e.a.) leidt tot de constatering dat er niet één oplossingsroute is, maar er meerdere knoppen zijn om gezamenlijk (!) aan te draaien.

Voor de VVD zijn de belangrijkste knoppen helder: 1. registratie van de vergunningen 2. een dekkend meetsysteem 3. innovatie ten einde stikstofemissie te verlagen 4. gebiedsgerichte aanpak 5. voorlichting.
Westra: “De recente adviezen van de Raad van State en Landsadvocaat benadrukken het belang van een goed meetsysteem. Ofwel meten binnen/buiten de stal gekoppeld aan meten op de N2000-gebieden. Het is belangrijk dat Provinciale Staten van Gelderland op 1 juli 2025 de VVD-motie Versnelling aanpak stikstof-meetsysteem hebben aangenomen”.

Metingen door sensoren

De motie beoogt dat in het voorjaar van 2026 de eerste 100 innovatieve fotonica-sensoren kunnen worden geplaatst bij (boeren)bedrijven. Westra: “Met deze sensoren kan bijvoorbeeld worden vastgesteld (“bewezen”; hof EU 2018) dat innovaties daadwerkelijk leiden tot emissiedaling. Dit is belangrijk voor juridisch geborgde vergunningverlening.” De VVD wil met de knop “meten” in Gelderland een belangrijke, concrete en noodzakelijke stap zetten in het aanpakken van het stikstofprobleem. Westra tot slot: “We lopen daarmee voorop in Nederland. We bieden hiermee niet alleen een oplossing voor de agrarische sector, maar ook voor de economie, wonen en mobiliteit in Gelderland”.

Op 11 maart 2023 bracht Minister Adriaansens een werkbezoek rond het thema netcongestie aan Connectr Energy Innovation op het Cleantechpark in Arnhem. Tijdens dit bezoek constateerden burgemeesters en wethouders uit Gelderland samen met de minister dat er bij het Ministerie veel kennis was, maar in de regio ook. Gerard Schouw, ambassadeur slimme oplossingen en Statenlid Peter Hendriks bedachten toen een landelijk expertisecentrum netcongestie om alle kennis samen te laten komen en verder te ontwikkelen in elektriciteitsstad Arnhem. Een maand later kreeg de motie, “Meer regie op energie” brede steun van de Provinciale Staten. Gedeputeerde Helga Witjes verzamelde alle relevante partijen rond het kenniscentrum voor slimme oplossingen en in mei opende het centrum de deuren. Ondernemers zijn nu welkom om te zien hoe oplossingen in de praktijk functioneren.

Documenten

Artikel FD.pdf.