Voorzitter,
De VVD heeft de afgelopen jaren bestuurlijke verantwoordelijkheid gedragen in Zaanstad. Wij hebben gezorgd voor meer woningbouw, regels voor ondernemers versoepeld, een gemeente waarin je de vrijheid hebt om jouw manier van vervoer te kiezen, waar je jezelf kan zijn en die scherp is op de financiën. Resultaten waar wij zelf nog steeds trots op zijn.
Maar de verkiezingsuitslag is duidelijk: De partijen die ander bestuur beloven hebben gewonnen en uiteraard gaan dan ook onze felicitaties uit naar D66, PVV, Forum voor Democratie en in het bijzonder naar Lokaal Zaans. Eerlijk gezegd doet dit verlies zeer. De uitslag dwingt ons nog meer dan anders om na te denken over de koers voor de komende jaren en met de roep van de kiezer om ander bestuur lijkt het ons logisch dat Lokaal Zaans eerst kijkt naar de partijen die samen met hen hebben geroepen dat het anders moet.
Onze boodschap aan de kiezer was dat Zaanstad voor grote opgaven staat. Wat de VVD betreft moeten wij blijven bouwen aan woningen voor jong en oud, investeren in veiligheid, ruimte maken voor ondernemers en onze gemeente bereikbaar houden. Een sterke samenleving kan niet zonder een betrouwbare overheid. De VVD wil een gemeente die haar afspraken nakomt en helder communiceert. Daarbij kiezen wij voor oplossingen die werken. Geen ideologisch wensdenken maar nuchtere maatregelen die Zaanstad sterker, vrijer en mooier maken. Een VVD die durft te kiezen.
Want dat er keuzes gemaakt moeten worden, is glashelder. Om te beginnen is de ruimte in Zaanstad schaars. Maar het zal u niet verbazen voorzitter dat wij vooral doelen op de grote financiële tekorten. Het is belangrijk dat er rust in de portemonnee komt van de gemeente en de inwoner. Daar hebben wij de afgelopen jaren hier in deze zaal en bij onze Haagse collega’s hard voor gestreden. Van een van de duurdere gemeenten in Nederland is Zaanstad gedaald van de top 3 in 2017 naar plek 168 op dit moment als het gaat over de woonlasten voor onze inwoners. Maar wij zijn ook eerlijk: het is tot dusver alleen gelukt om de Rijksoverheid op de korte termijn te laten betalen voor de taken die zij bij ons heeft neergelegd. Voor de lange termijn ligt er een opgave van tientallen miljoenen waar nog geen zicht is op een oplossing. De context waarin het komende bestuur de opgaven voor Zaanstad verder moet brengen, is ook alleen maar ingewikkelder geworden nu de wereld om ons heen steeds onrustiger wordt.
Dit vraagt onzes inziens om een stevige meerderheidscoalitie die verantwoordelijkheid durft te nemen, keuzes durft te maken en dit helder communiceert. Als wij dan kijken naar de uitslag, ligt er voor Lokaal Zaans een flinke uitdaging. Hoewel er numeriek een aantal mogelijke scenario’s zijn, liggen partijen op inhoud soms ver uit elkaar. Voorzitter als ik dan voor de VVD spreek, vinden wij het zeer ingewikkeld dat er door Lokaal Zaans in hun verkiezingsprogramma stevige verwachtingen zijn gewekt op een aantal grote dossiers. De Zaanse Schans ondernemers mogen er vanuit gaan dat de tickets er niet komen maar de benodigde investeringen wel, de erfpachter is het stoppen van de juridische procedure beloofd, Zaanstad-Noord een volwaardig gemeenteloket. En daar stoppen de financiële toezeggingen nog niet; Infrastructuur wordt voortaan eerder gebouwd en daarmee voorgefinancierd inclusief een verdiepte spoorlijn. We gaan meer parkeergarages bouwen om het parkeerprobleem op te lossen. De openbare ruimte moet naar een hoger onderhoudsniveau met meer handhavers. Erfgoed, cultuur en sport moeten minimaal hun huidige niveau behouden en stichtingen zoals MEE mogen niet gekort worden op hun subsidies. Dit allemaal in een meerjarig sluitende begroting met lagere lasten…
Voorzitter, volgens mij hoef je geen wethouder financiën te zijn om te zien dat de bonnetjes van deze verwachtingen de financiële draagkracht van Zaanstad ver overstijgen. De enige dekking die wij hebben kunnen vinden in het tien punten plan van Lokaal Zaans, is ontoereikend en niet in verhouding met de gecreëerde verwachtingen. Wij lezen daar dat zij een groot deel van de ingehuurde ambtenaren en het gemeentelijk managementteam uit de organisatie willen halen. De VVD is ook voorstander van een kleine overheid maar deze mate van leegloop in de organisatie zou ons vleugellam maken en terwijl het de ambtenaren zijn die deze gemeente daadkrachtig maken.
De gecreëerde verwachtingen van Lokaal Zaans maken het complex om te besturen zoals de VVD doet; verstandige keuzes, deze dekken met beschikbare middelen, deze communiceren met onze inwoners en bedrijven en zo een betrouwbaar bestuur. En op dat betrouwbare bestuur wil ik nog even doorgaan. Tijdens de campagne debatten is gebleken dat de nieuwe mensen van Forum voor Democratie – los van de ideologische afstand die wij ervaren – nog lang niet op het kennisniveau zijn wat in de huidige tijd gevraagd wordt en is daarmee voor ons geen optie. De afgelopen coalitieperiode heeft laten zien dat met een verscheidenheid aan partijen je evengoed succesvol kan zijn maar dat daarbij de gunfactor en vertrouwen wel de basis en sleutel tot succes is. Er hebben zich in de afgelopen periode weer nieuwe incidenten voorgedaan die ons alleen maar hebben bevestigd in onze overtuiging dat deze basis mist bij de huidige partijleider van GroenLinks – PvdA en dat deze niet in staat is deel te nemen aan een betrouwbaar bestuur. Wij blijven dan ook bij ons standpunt dat voor ons die samenwerking met haar geen optie is.
Voorzitter dat brengt mij bij de conclusie. De VVD staat voor betrouwbaar en financieel deugdelijk bestuur waarin je realistische oplossingen mag verwachten waarin wij zeggen wat wij doen en doen wat wij zeggen. Gezien alles wat ik tot nu toe heb gezegd, kunnen wij niet anders dan concluderen dat wij ons met deze uitslag zullen richten op een plek in de oppositie en dit ook zullen mededelen wanneer de informatiefase van Lokaal Zaans zal aanvangen.
