Je kan de raadsvergadering terug kijken via; Vergadering Raadsvergadering (Bespreking coalitieakkoord) 29-06-2026 Gemeente Schouwen-Duiveland
Eerste termijn vanaf; 34:30 minuten
Tweede termijn vanaf; 02:09:45 minuten
Spreektekst fractievoorzitter Margo Lemsom namens de VVD-fractie;
Voorzitter,
Laat ik namens VVD Schouwen-Duiveland beginnen met een woord van waardering voor de partijen die dit coalitieakkoord hebben opgesteld. Het is goed dat er een akkoord ligt dat richting geeft aan de komende jaren.
De VVD ziet in dit akkoord ook duidelijke overeenkomsten met onze eigen uitgangspunten.
We herkennen onder andere het belang van woningbouw, het versterken van onze economie en de focus op bereikbaarheid en uitvoering.
Dat zijn belangrijke thema’s, en het is goed dat die terugkomen. Tegelijkertijd ligt hier een volledig uit onderhandeld coalitieakkoord, waar de raad zich nu over kan uitspreken via amendementen of moties. Daarmee ontstaat het gevoel dat de raad zich op dit moment committeert aan een koers voor de komende vier jaar, zonder dat wij daar in de totstandkoming een volwaardige rol in hebben gehad.
Dat roept bij de VVD een principiële vraag op. Óf dit is een coalitieakkoord en dan ligt de regie bij de coalitie. Óf dit is een document van de raad maar dan is het feitelijk een raadsakkoord en hoort het ook volledig open te liggen.
Die spanning nemen wij vandaag nadrukkelijk mee in onze beoordeling.
Als we dit akkoord naast dat van vier en acht jaar geleden leggen, valt één ding direct op: de ambities zijn nauwelijks veranderd. We lezen opnieuw over woningbouw, voorzieningen, economie en zorg. Maar de vraag die wij vandaag moeten stellen is niet meer wat we willen.
Die ambities kennen we inmiddels wel. De vraag is waarom het de afgelopen acht jaar onvoldoende is gelukt om ze waar te maken.
De VVD ziet in dit akkoord: herkenbare ambities en goede intenties, Maar ook: weinig nieuwe keuzes, veel onderzoeken en verkenningen en beperkte garanties op uitvoering. Dit akkoord kiest niet voor versnelling, maar voor voortzetting.
We hebben het vandaag over het akkoord dat als titel “Met vertrouwen koers houden” draagt.
Laat ik daar één punt nadrukkelijk bij maken. Vertrouwen begint bij het democratisch gevoel van inwoners. En juist daar schuurt het. De twee winnende partijen tijdens de verkiezingen maken geen deel uit van deze coalitie. Dat is een politieke keuze, dat mag, Maar het betekent wel dat een groot deel van de kiezers zich niet direct vertegenwoordigd ziet in dit akkoord.
En dat vraagt dus extra verantwoordelijkheid van deze coalitie. Vertrouwen krijg je niet door het op te schrijven in een akkoord, of door het politiek in te zetten. Vertrouwen moet je verdienen door resultaten.
Dit vraagt dus niet alleen om plannen, maar om uitvoering. Niet alleen om richting, maar om realisatie. En juist daar zullen wij als VVD scherp op zijn.
De VVD wil een paar punten specifiek benoemen te beginnen met:
Te beginnen bij Bouwen. Al sinds 2018 vraagt de VVD om meer én snellere woningbouw, in alle kernen. Die oproep hebben wij tientallen keren gedaan. Iedereen kent het inmiddels Bouwen, Bouwen, Bouwen. En toch moeten we constateren dat er nog steeds te weinig woningen voor onze eigen inwoners zijn gerealiseerd. Volgens het CBS zijn er vanaf 1 januari 2021 tot 1 jan 2026 75 woningen bijgekomen op Schouwen-Duiveland. Dat is precies het probleem waar we het eerder over hadden: niet het gebrek aan ambities, maar het gebrek aan uitvoering. De vraag is dus niet of het doel goed is, maar wat deze coalitie nu gaat doen om het wél voor elkaar te krijgen.
Want voor veel inwoners staat het leven letterlijk stil: starters die niet kunnen beginnen, gezinnen die niet kunnen doorstromen, senioren die geen passende woning vinden. Dat vraagt niet om nieuwe plannen, maar om tempo en keuzes.
En dan toerisme en in het bijzonder het kamperen voor de gewone man. In het akkoord staat letterlijk: We zijn trots op onze toeristische voorzieningen: en vervolgens wilt u wel de toeristenbelasting verhogen nadat dit jaar ook de btw op logies is verhoogd van 9% → 21%.
We zien dat deze coalitie vasthoudt aan, het maximum voor minicampings en tegelijkertijd de toeristenbelasting wil verhogen. Voor de VVD wringt dat, Juist kleinschalig kamperen is: toegankelijk, betaalbaar, en belangrijk voor een brede groep bezoekers om de balans te behouden.
Door uitbreiding te beperken én tegelijk de lasten te verhogen maak je het voor zowel ondernemers als bezoekers moeilijker.
Ook over ondernemers lezen we veel herkenbare ambities: ruimte geven, minder regels, samenwerken. Maar dit staat er al jaren. Ook hier geldt: De vraag is niet wat we willen, maar wat er nu echt verandert. Wat merkt een ondernemer straks concreet?
- minder regels?
- snellere vergunningen?
- een gemeente die echt meebeweegt?
- En een gemeente die meedenkt in plaats van procedeert?
Tegelijk zien we mogelijke belastingverhogingen en extra lasten. Dat raakt direct het ondernemersklimaat. Voor de VVD is dat helder: eerst ruimte voor ondernemers, niet eerst hogere lasten.
Tot slot, Het misschien wel belangrijkste punt dat de VVD mist in dit akkoord. Volgens CBS‑cijfers is op Schouwen‑Duiveland bijna één op de drie inwoners 65‑plus. Tel je de groep 50‑plus mee, dan gaat het om circa de helft van onze inwoners. Dat maakt de verzilvering hier geen toekomstvraag, maar de realiteit van vandaag.
En dan is de vraag niet óf we daar iets mee moeten, maar hoe we dat serieus organiseren. Want als zo’n groot deel van je inwoners ouder is, dan zijn zorg, bereikbaarheid en veiligheid geen bijzaak maar basisvoorzieningen. Zeker nu inwoners langer zelfstandig thuis blijven wonen, moet hulp:
- op tijd komen
- betrouwbaar zijn
- en altijd beschikbaar zijn
In dit akkoord lezen we vooral ambities en samenwerking in de regio. Maar de vraag van de VVD is veel concreter: wie garandeert dat die zorg en veiligheid er ook écht zijn op het moment dat het nodig is? Niet in beleid, niet in plannen, maar op het moment dat iemand de hulpdiensten nodig heeft. Want juist daar wordt het verschil gemaakt en juist daar moet het op orde zijn.
Als we dit akkoord naast de verkiezingsprogramma’s leggen, zien we nog iets. Veel partij‑eigen keuzes zijn afgevlakt. Dat is logisch in een coalitie. Maar op één punt zien we een duidelijke draai:
Lastenverhogingen.
Geen van de partijen is de verkiezingen ingegaan met een verhaal van hogere lasten voor inwoners en ondernemers. Toch worden die nu nadrukkelijk onderzocht. Voor de VVD is dat een fundamenteel verschil waarom niet eerst kijken naar de mogelijkheden binnen de eigen organisatie?
Voorzitter, in deze eerste reactie hebben wij alvast een aantal vragen aan de coalitiefracties:
Aan LSD:
U heeft zich duidelijk uitgesproken tegen lastenverhogingen.
Hoe verhoudt zich dat tot het nu openzetten van extra belastingen?
Waarom kiest de coalitie er niet voor om eerst te kijken waar we zelf kunnen bezuinigen of beroep te doen op de stille gelden voordat we onze inwoners, ondernemers en bezoekers hier mee gaan belasten?
Kunt u toezeggen dat u de komende vier jaar voorstellen, moties en amendementen op inhoud beoordeelt, met het belang van het eiland voorop en los van partijpolitiek?
Aan het CDA:
U benadrukt betaalbaarheid en zekerheid. Welke concrete garanties uit dit akkoord zijn daadwerkelijk hard en niet afhankelijk van toekomstig onderzoek?
Hoe zorgt u er concreet voor dat door de toename van senioren de zorg én vooral de veiligheid voor onze senioren ook in de praktijk op orde blijft met name als het gaat om bereikbaarheid en tijdige hulp? Vindt u dat dit akkoord daarin voldoende concreet is, of had u hier zelf meer harde keuzes willen zien?
Kunt u toezeggen dat u de komende vier jaar voorstellen, moties en amendementen op inhoud beoordeelt, met het belang van het eiland voorop en los van partijpolitiek?
Aan de SGP:
U staat voor duidelijkheid en betrouwbaarheid.
Hoe kijkt u naar een akkoord waarin veel nog afhankelijk is van verkenningen en uitwerkingen?
De VVD ziet u ook als een ondernemerspartij Wat merkt een ondernemer over vier jaar écht anders dan vandaag?
Kunt u toezeggen dat u de komende vier jaar voorstellen, moties en amendementen op inhoud beoordeelt, met het belang van het eiland voorop en los van partijpolitiek?
Aan GroenLinks-PvdA:
U had stevige ambities op onder andere duurzaamheid en sociale thema’s.
Welke mist u in dit coalitierapport?
Vind u dat er voldoende rekening is gehouden in het coalitieakkoord met onze senioren en name als het gaat om bereikbaarheid en tijdige hulp?
Kunt u toezeggen dat u de komende vier jaar voorstellen, moties en amendementen op inhoud beoordeelt, met het belang van het eiland voorop en los van partijpolitiek?
Aan de coalitie gezamenlijk:
Welke drie concrete resultaten kunnen inwoners halverwege deze periode – bijvoorbeeld op 1 januari 2028 daadwerkelijk zien?
En één bredere vraag aan alle coalitiepartijen: Welke verkiezingsbelofte heeft uw partij tijdens deze onderhandelingen het moeilijkst moeten loslaten en waarom?
Tweede termijn;
De VVD ziet in dit akkoord herkenbare ambities, maar mist de concrete keuzes en garanties die nodig zijn om deze ook daadwerkelijk waar te maken. Daarnaast zien wij een duidelijke spanning: dit akkoord heeft de uitstraling van een raadsakkoord, maar is in werkelijkheid een uit onderhandeld coalitieakkoord.
Hoewel de raad de ruimte heeft gekregen om ideeën aan te dragen en amendementen in te dienen, heeft de VVD ervoor gekozen die rol bewust niet te nemen, omdat wij vinden dat dit niet past bij de aard van een coalitieakkoord. Dat hoort primair bij de partijen die dit akkoord hebben gesloten.
Juist om die reden kunnen wij dit akkoord niet steunen, aar omdat wij het ook niet volledig willen blokkeren, zullen wij ons onthouden van stemming.
Dat betekent niet dat wij langs de zijlijn gaan staan. Integendeel: de VVD zal de komende vier jaar ieder voorstel, elke motie en elk amendement op inhoud beoordelen, met het belang van ons eiland voorop.
Waar voorstellen bijdragen aan het versterken van onze kernen, onze economie en de toekomst van onze inwoners, zullen wij constructief meedenken en samenwerken en wij rekenen daarbij ook op de bereidheid van de coalitie om voorstellen vanuit de raad op diezelfde open manier te benaderen.
