Bij het begrotingsdebat beslist de gemeenteraad waaraan we het belastinggeld uitgeven. Dat is een belangrijk moment, want het is geld waar inwoners hard voor hebben gewerkt en daar moeten we zuinig op zijn.
Op dinsdag 10 november voerde raadslid Rick de Klerk daarover namens VVD-LV het woord. Lees hieronder zijn volledige spreektekst.
Voor de mensen in ons huis
Spreektekst Rick de Klerk
(Het gesproken woord geldt)
Voorzitter, dank u wel.
Vanavond voer ik voor het eerst het woord bij een begrotingsdebat. Dat is spannend. Maar nu ik hier sta, weet ik waarvoor ik het do.
Het is bekend geworden dat er een akkoord is bereikt met een nieuwe coalitie. We kijken ernaar uit om de plannen te presenteren en ermee aan de slag te gaan. Ik weet dat het lang geduurd heeft, maar we vragen daarvoor nog even geduld. Vanavond gaat het over de begroting. Een beleidsarme begroting, die de gemeente draaiende houdt en bestaand beleid voortzet. Het zal u niet verbazen dat de VVD-LV positief is over deze begroting, maar beleidsarm betekent niet dat er niets te zeggen valt.
In de vorige periode spraken wij als VVD-LV vaak over het huis van Leidschendam-Voorburg. Vanavond wil ik het hebben over de mensen die erin wonen.
Onze buren. De ondernemer die ’s ochtends vroeg zijn winkel opent. De moeder die na haar werk nog even langs haar ouders gaat. De vrijwilliger die op zaterdag langs het voetbalveld staat. De jongere die op zoek is naar een stageplek. Mensen die werken, belasting betalen, voor elkaar zorgen en onze gemeente draaiende houden.
Zij lezen geen tweehonderd pagina’s begroting. Ze volgen niet iedere raadsvergadering. En ze willen ook helemaal niet dat de gemeente hun leven dicht regelt. Ze willen dat het in onze gemeente op orde is. Dat het licht brandt als ze ’s avonds thuiskomen. Dat de voordeur openstaat voor wie wil ondernemen. Dat de schoorsteen rookt voor wie hard werkt en iets probeert op te bouwen. En dat er zuinig wordt omgegaan met het huishoudboekje.
Dat bedoelen wij als liberalen met een kleine, krachtige overheid. Een gemeente die haar taken goed doet en mensen de ruimte geeft om hun leven zelf vorm te geven. Op die manier lopen wij door dat huis heen.
Voorzitter, ik begin bij het licht dat brandt als je ’s avonds thuiskomt.
Inwoners geven hun veiligheidsgevoel een 7,7. Dat is een mooi cijfer. Maar een gemiddelde zegt niet alles. Denk aan de bewoner die ’s avonds een stukje omloopt, omdat hij bang is voor de groep die op de hoek hangt. Voor haar telt dat gemiddelde niet.
Steeds meer inwoners ervaren overlast van rondhangende jongeren. Inmiddels is dat ruim een kwart. En toch blijft het doel voor de komende jaren gelijk. Bij de tevredenheid over de gemeentelijke aanpak van leefbaarheid en veiligheid zien we nu een tevredenheid van 48,4 procent. Voor de komende jaren hanteert de gemeente in de begroting 48 procent als streefwaarde. Een realistische begroting hoeft geen onrealistische beloften te bevatten, maar mag wel ambitie uitspreken.
Als VVD-LV zouden wij graag zien dat de streefwaarden ambitieuzer worden. Kan de portefeuillehouder aangeven of hij met meer ambitie met de streefwaarde aan de slag kan?
Overlast van jongeren pak je niet alleen aan met handhaving. Je moet ook contact maken. Daarom zijn we op initiatief van de VVD gestart met The Hunt. Daar leren jongeren politie en handhavers op een andere manier kennen. Ook de laatste editie was weer goed bezocht. Veel kinderen hebben op een laagdrempelige manier goede contacten gelegd.
Voorzitter, onze inwoners moeten uiteraard boodschappen doen. Dat kan in de vele mooie kernen van onze gemeente.
Wie met een rollator loopt of een kind aan de hand heeft, moet in een voetgangersgebied niet opzij hoeven springen voor fietsers. Waar fietsen verboden is, moet dat duidelijk zijn en moet er worden gehandhaafd. Onze ondernemers en hun klanten moeten daarop kunnen rekenen. We hebben hier al vaker om gevraagd.
Kan de portefeuillehouder aangeven hoe de afgelopen periode hierop gecontroleerd is en wat de ervaringen zijn van het college met deze controles?
Ook de kleinere winkelstraten verdienen aandacht. Naast het Damcentrum, de Herenstraat en de Julianabaan ook de Prins Frederiklaan en de Sweenslaan. Daar doen onze buren hun boodschappen en ontmoeten ze elkaar. Goed onderhoud, goede verlichting en een verzorgde straat maken daar het verschil.
Kan de portefeuillehouder aangeven wat we momenteel doen om de Prins Frederiklaan en de Sweenslaan aantrekkelijker te maken?
Dan de ondernemer die vroeg zijn winkel opent en die we de ruimte willen geven om te ondernemen. Die heeft het hartstikke druk met zijn zaak. Elk uurtje dat wordt besteed aan regels, administratie en procedures, is een uurtje dat niet wordt besteed aan zijn onderneming.
Ondernemers moeten niet vastlopen in regels.
Wij zijn blij dat de gemeente de MKB-toets inzet bij het onderzoek naar de verhuizing van de markt. Dat sluit aan op de ondernemerstoets uit ons verkiezingsprogramma: ondernemers vroeg laten meekijken of nieuwe regels in de praktijk uitvoerbaar en betaalbaar zijn. Maar een toets is pas iets waard als er daarna ook iets verandert, zodat die ondernemer bij u op de hoek er wat van merkt. Een onwerkbare regel die verdwijnt. Een vergunning die begrijpelijker wordt. Kortom, meer ruimte om te ondernemen.
Kan de wethouder aangeven of er voor de nabije toekomst nog meer ideeën zijn voor MKB-toetsen?
Voorzitter, een van de onderwerpen waarop ik al 4 jaar woordvoerder ben is mobiliteit. Als voormalig vrachtwagenchauffeur weet ik hoe belangrijk verkeersveiligheid en bereikbaarheid zijn. Dat alle kinderen veilig naar school fietsen, dat mensen met het ov op tijd op hun werk zijn en dat klanten de winkel van onze ondernemer kunnen bereiken. Om hierin te investeren hebben we een mobiliteitsreserve.
We merken hierbij wel op dat deze reserve bijna op is. Voor de fractie van de VVD-LV is het belangrijk dat we blijven inzetten op het verbeteren van de bereikbaarheid en de verkeersveiligheid.
Voorzitter, wie hard werkt en iets probeert op te bouwen, moet daarin niet gedwarsboomd worden door onze gemeentelijke regels. Want onze gemeente wordt sterker als mensen vooruitkomen.
Wie een baan aanneemt of meer uren gaat werken, moet er altijd op vooruitgaan. De VVD-LV vindt dat werken moet lonen. Toch kan het gebeuren dat iemand die meer gaat werken onderaan de streep weinig overhoudt, omdat onze regelingen wegvallen. Daarom staat in ons verkiezingsprogramma dat we regelmatig toetsen of onze regelingen samen geen armoedeval veroorzaken.
Is het college bereid om in 2027 voor een aantal voorbeeldhuishoudens door te rekenen wat zij overhouden als ze van de bijstand naar werk gaan of meer uren gaan werken, inclusief het wegvallen van gemeentelijke regelingen?
We verwachten dat iedereen naar vermogen bijdraagt. Met betaald werk waar dat kan, met een opleiding, vrijwilligerswerk of andere passende inzet waar werk nog niet mogelijk is.
De VVD-LV vindt de aansluiting tussen onderwijs en werk erg belangrijk. De begroting laat zien dat voortijdig schoolverlaten in onze gemeente iets hoger ligt dan landelijk. Dat zijn jongeren voor wie de start moeilijker wordt. Met de ondernemers uit onze gemeente willen we zorgen voor stageplekken en leerwerkplekken. Een diploma en een baan geven perspectief en zelfstandigheid. In onze fractie leeft daarom de vraag: is het college bereid om met MKB Leidschendam-Voorburg afspraken te maken over een concreet aantal stage- en leerwerkplekken?
Voorzitter, als vader van vier kinderen is de jeugd ook voor mij persoonlijk een belangrijk aandachtspunt. Maar ook voor mijn fractie blijft de jeugdhulp een belangrijk onderwerp. De komende periode gaat de gemeente werk maken van de toegang tot de jeugdhulp. Iets waar de VVD-LV al acht jaar voor pleit.
Een goede toegang helpt kinderen en gezinnen sneller de juiste zorg en ondersteuning te vinden. Tegelijkertijd geeft dit de gemeente meer grip op de kwaliteit, de afbakening van de jeugdhulp en uiteindelijk ook de kosten. Daar blijven we scherp op.
U weet dat wij als VVD-LV hier de komende periode op zullen blijven letten, zodat de kosten beheersbaar blijven en de kinderen die hulp nodig hebben die ook krijgen.
Vrijwilligers zijn een heel belangrijke schakel in alle verenigingen in onze mooie gemeente. De VVD-LV koestert de vrijwilligers: zonder hen geen verenigingsleven. Daarom namen we in het vorige begrotingsdebat een motie aan om onze vrijwilligers te eren, via het zogeheten gemeentelijke decoratiebeleid.
Dit nieuwe beleid is nog niet aan de raad aangeboden. Kan het college aangeven wanneer we het nieuwe decoratiebeleid mogen verwachten?
Voorzitter, al deze ambities vragen om verstandig omgaan met het geld van onze inwoners. Ook mijn buurvrouw weet dat je een euro maar één keer kunt uitgeven.
We zien dat de begroting de komende twee jaar sluitend is, maar op de lange termijn zien we dat het weerstandsvermogen onder de norm komt. Dit komt doordat we ook de komende jaren verdergaan met de bestaande plannen en het geld uitgeven dat hiervoor in de bestemmingsreserves is gereserveerd.
Dat geld mag alleen worden gebruikt voor de doelen waarvoor het opzij is gezet. En we kunnen het maar één keer uitgeven. We moeten dus de komende jaren scherp letten op de reserves, de risico’s en de kosten die investeringen ook later nog met zich meebrengen. Zoals ik al zei, zijn er vanaf 2029 structurele tekorten voorzien.
Voorzitter, onze buren vragen meestal heel gewone dingen van hun gemeente. Een veilige straat. Een schone buurt. Ruimte om te ondernemen. De mogelijkheid om vooruit te komen en hulp als het echt nodig is. De VVD-LV zal dus blijven opkomen voor onze buren, de ondernemer en de mensen die met een rollator of een kind door een winkelcentrum lopen. Maar ook voor de kinderen uit onze gemeente, onze weggebruikers en de jeugd die een stageplek zoekt. Voor hen doen we tenslotte dit belangrijke werk.
Tot slot wil ik graag nog even de ambtelijke ondersteuning bedanken voor hun werk. Het was deze ronde niet eenvoudig.
Voorzitter, dank u wel.