We doen het samen. Dat was het thema van het VNG congres in de Achterhoek waar ik samen met ruim 3.000 bestuurders aanwezig was. We doen het samen: als VVD kunnen we het van harte onderschrijven. Want Leeuwarden maken we samen. Met inwoners, ondernemers, verenigingen en maatschappelijke organisaties.
Maar, samen betekent niet dat de gemeente alles zelf moet doen. Het betekent ook niet dat de gemeente overal verantwoordelijk voor is. Samen betekent dat we elkaar de ruimte geven, verantwoordelijkheid nemen en doen waar we goed in zijn.
Na ruim 20 jaar in de oppositie neemt de VVD weer deel aan een College in de gemeente Leeuwarden. In het diepst van mijn vezels voel ik, en mijn fractie, de verantwoordelijkheid om samen aan de slag te gaan met oplossingen voor vandaag en morgen. Met als resultaat een prachtig coalitieakkoord. Vandaag hebben we het over de financiële doorvertaling hiervan: de begroting van 2027.
Het coalitieakkoord heet Ruimte voor de toekomst. Een prachtige ambitie. Maar die ruimte ontstaat niet door veel te praten, nieuwe beleidsprogramma’s of extra overlegstructuren. Resultaten bereik je door te doen.
Dit nieuwe college heeft geen gebrek aan ambities. De uitdaging voor de komende jaren is om deze energieke ambitie om te zetten naar zichtbare resultaten. Zichtbare resultaten voor onze hardwerkende inwoners, onze bedrijven en onze verenigingen.
Leeuwarden staat voor grote uitdagingen. De woningnood blijft hoog. Ondernemers vragen om ruimte. Inwoners verwachten veiligheid, goede voorzieningen, ondersteuning als die nodig is en een betrouwbare overheid. Tegelijkertijd weten we dat niet alles kan. Onze wensen en ambities zijn groot, maar onze middelen zijn schaars: we kunnen onze euro’s maar één keer uitgeven.
Deze begroting staat daarom voor keuzes maken, verantwoordelijkheid nemen en resultaten boeken:
- We investeren jaarlijks één miljoen euro extra in handhaving en de aanpak van ondermijning. Want, wie zich aan de regels houdt, verdient bescherming. Wie bewust de grenzen overschrijdt, moet merken dat daar consequenties aan verbonden zijn. We steunen de burgemeester volwaardig in zijn aanpak van ondermijning en als het aan de VVD ligt geven we daarom bij de MTR prioriteit aan het vinden van structurele ruimte voor veiligheid.
- We voegen jaarlijks 1.000 woningen toe aan de woningvoorraad. Niet alleen door te bouwen, bouwen, bouwen, maar ook door efficiënter om te gaan met de bestaande voorraad.
- Maar wonen gaat over meer dan stenen alleen. We investeren in groen, speelvoorzieningen, onderwijs, zorg en sportaccommodaties. Zo starten we in 2027 met de bouw van Sportpark Middelsee en worden de plannen voor MFC Wirdum uitgewerkt.
- Goed wonen begint bij een fijne leefomgeving. We pakken zwerfafval aan en investeren in onkruidbestrijding.
- Tegelijkertijd pakken we misstanden op de woningmarkt stevig aan via de pandenbrigade en houden we de verhuurdersvergunning achter de hand als stok achter de deur.
- Een sterke gemeente heeft een sterke economie nodig. Ondernemers zorgen voor werkgelegenheid, levendigheid en kansen. Ze investeren, nemen risico’s en dragen bij aan onze samenleving. We investeren daarom in een bruisende economie, met het versterken van kennis, innovatie en talent, door het investeren in aantrekkelijke winkelgebieden waaronder onze monumentale Binnenstad, opwaardering van de Prinsentuin, de ontwikkeling van een Bodemcampus en het verbeteren van ons vestigingsklimaat.
- Werken moet lonen. Daarom zal het aanstaande uitvoeringsprogramma werk en participatie gericht zijn op een stevige inzet op werk en uitstroom uit de bijstand. Want werk draagt bij aan bestaanszekerheid, verbondenheid en eigenwaarde.
- En we investeren in cultuur. Cultuur moeten we niet zien als een kostenpost, maar als een investering. Recentelijk heeft Aqua Forte maar weer laten zien dat cultuur inspireert, mensen samenbrengt en een impuls geeft aan de stad. Juist dit soort culturele, bovenregionale, blockbusters rechtvaardigt de verhoging van de toeristenbelasting.
Dan de financiën. De financiële ruimte is niet onbeperkt. Juist daarom moeten we scherp prioriteren. Niet iedere wens is een noodzaak en niet iedere ambitie hoeft door de gemeente te worden betaald. Juist daarom zijn we blij dat de gemeente ook kritisch kijkt naar de eigen bestaande uitgaven. Wat levert beleid op? Bereiken we de mensen voor wie het bedoeld is? En kan hetzelfde resultaat worden bereikt met minder geld of minder regels? Als beleid niet werkt, moeten we het aanpassen of beëindigen.
Tegelijkertijd schuiven we de rekening niet door naar toekomstige generaties. Daarom vinden we het verstandig dat het College nu al een reservering maakt voor toekomstige vervangingen van civiele kunstwerken. Dat is financieel degelijk bestuur.
We doen het samen. Ik begon niet voor niks mijn betoog met het thema van het VNG congres. Want waar dit college overloopt van ambitie en de wil om samen te werken, ontbreekt dit nog wel eens in Den Haag. In plaats van te kijken naar de overeenkomsten, wordt er dogmatisch gekeken naar de verschillen. Maar voorzitter, het VNG congres stemde me tegelijkertijd hoopvol. Premier Jetten deed daar de belofte om het advies van de commissie Van Ark zwaar mee te laten wegen en financieel te vertalen in de voorjaarsnota van 2027. Het kan dus wel. Want ook al hebben we als gemeente de taak om jeugdzorg doelmatig te organiseren, zonder knaken geen taken.
Tot slot
Leeuwarden heeft een prachtige stad en vitale dorpen met betrokken inwoners en ondernemers die vooruit willen. Maar vooruitgang vraagt om keuzes. Voor de VVD is de opdracht helder: een veilige gemeente, meer betaalbare woningen, ruimte voor ondernemerschap, minder regeldruk en gezonde gemeentefinanciën. We doen het samen is voor ons als liberalen geen oproep om als overheid alles samen te doen. Het is een oproep om de kracht van onze samenleving te benutten. De gemeente zorgt voor de basis, inwoners nemen initiatief en ondernemers krijgen de ruimte om vooruit te komen.
We doen het samen. Dat geldt wat mij betreft ook in dit huis. Laten we kijken naar wat ons bindt, i.p.v. verdeeld. We hoeven het niet altijd met elkaar eens te zijn over de weg vooruit, maar we delen wel de verantwoordelijkheid om Leeuwarden vooruit te helpen, ieder vanuit onze eigen overtuiging, met respect voor elkaars verschil. En ik kijk nu al uit naar het aanstaande VNG Congres in Leeuwarden, Waadhoeke en Harlingen. Samen met u.