Over groei van het ambtelijk apparaat en €2,5 miljoen extra overhead.
De afgelopen vier jaar is het ambtelijk apparaat van Valkenswaard met 45 FTE gegroeid. Tegelijkertijd geven we inmiddels ruim €2,5 miljoen per jaar méér uit aan overhead dan vergelijkbare gemeenten. Dat zijn geen kleine afwijkingen, dat zijn structurele keuzes. En dan is de vraag gerechtvaardigd: merken inwoners dit ook terug in betere, snellere en efficiëntere dienstverlening?
De cijfers die vragen oproepen
Uit de jaarrekeningen blijkt dat het aantal ambtenaren per 1.000 inwoners is gestegen van 7,9 in 2020 naar 9,2 in 2024. Dat is een duidelijke uitbreiding van de organisatie. Daarnaast laten de landelijke Iv3-cijfers zien dat Valkenswaard in 2024 €15,8 miljoen heeft uitgegeven aan overhead, terwijl het gemiddelde voor vergelijkbare gemeenten €13,3 miljoen bedraagt. In 2023 lag dat verschil al op €2 miljoen. We zitten dus niet één jaar hoger, maar structureel.
Wat betekent overhead eigenlijk?
Overhead bestaat uit management, HR, juridische ondersteuning, inkoop, communicatie, automatisering en facilitaire zaken. Dat is allemaal nodig om een organisatie draaiende te houden. Maar noodzakelijk betekent niet onbeperkt. Als wij jaar op jaar miljoenen méér uitgeven dan vergelijkbare gemeenten, dan moet daar ook aantoonbaar meer resultaat tegenover staan.
Waar merken inwoners dit aan?
Ervaren inwoners minder bureaucratie? Gaan vergunningen sneller? Is de besluitvorming eenvoudiger geworden? Zijn de lasten lager gebleven dankzij efficiënter werken?
Want €2,5 miljoen per jaar is geen abstract bedrag. Dat is geld dat ook ingezet kan worden voor woningbouw, veiligheid of het voorkomen van belastingverhogingen. Elke euro die naar interne ondersteuning gaat, kan niet naar directe voorzieningen voor inwoners.
Groei mag geen automatisme zijn
Dit is geen aanval op medewerkers. Onze ambtenaren werken hard en zetten zich dagelijks in voor Valkenswaard. Maar het is wél een fundamentele vraag over keuzes. Groei van taken mag niet automatisch leiden tot groei van de organisatie. Een moderne gemeente moet slimmer worden, niet alleen groter.
Tijd voor een onafhankelijke toets
Daarom vinden wij dat er een onafhankelijk extern onderzoek moet komen naar de omvang en inrichting van onze organisatie. Niet om met de botte bijl te snijden, maar om objectief vast te stellen waar efficiënter kan. Waar processen eenvoudiger kunnen. Waar overlap zit. En hoe we overhead terugbrengen naar een niveau dat past bij een gemeente van onze omvang.
Want als je in vier jaar tijd 45 FTE groeit én structureel miljoenen meer uitgeeft aan overhead dan vergelijkbare gemeenten, dan is het volstrekt redelijk om te zeggen: dit verdient uitleg. En vooral: dit verdient verbetering.
