Tijdens de raadsvergadering waarin het coalitieakkoord 2026-2030 werd besproken en de nieuwe wethouders werden geïnstalleerd, voerde fractievoorzitter Tine Schaafsma-Buijs het woord namens de VVD. Zij maakte duidelijk dat de VVD als grootste partij weliswaar buiten de coalitie staat, maar zich constructief blijft opstellen in het belang van Oostzaan.
De VVD constateert echter dat geen van haar vijf fundamentele eisen daadwerkelijk is overgenomen en dat het akkoord op het cruciale dossier van de bestuurlijke toekomst geen voorkeursvariant, procedure, criteria of financiële toets bevat. Om die redenen kan de VVD het akkoord niet steunen.
De VVD diende twee moties in om het akkoord aan te scherpen. De motie om de lasten voor inwoners gedurende de hele periode niet boven de indexering te laten stijgen, werd door de coalitie weggestemd. De coalitie wilde zich hier niet op vastleggen omdat eerst naar de financiële situatie moet worden gekeken. Daarmee bevestigt de coalitie wat de VVD vooraf constateerde: het akkoord biedt inwoners geen zekerheid over hun lasten en houdt de mogelijkheid van verhogingen open. De tweede motie, waarin de VVD vroeg om een uitgewerkt collegeprogramma met concrete en meetbare afspraken, werd als overbodig terzijde geschoven. Ook dat past in het beeld van een akkoord dat vol staat met intenties, maar weinig vastlegt.
Lees hieronder de volledige bijdrage.
Bijzonder en Besluiteloos!
Voorzitter,
Bijzonder!
Het is voor ons eeuwenoude dorp een bijzondere tijd! Immers, mijn geboortedorp Oostzaan kreeg zo’n twee eeuwen geleden een eigen burgemeester, eigen zeggenschap, en staat nu op het punt dit kwijt te raken. Het is logisch en begrijpelijk dat dit proces niet zonder slag of stoot verloopt. Het is immers het belangrijkste besluit ooit! Het gaat nl. over het opheffen van! Al decennialang zijn er vele woorden over dit onderwerp gesproken en is er al heel veel geld uitgegeven voor begeleiding en onderzoek. Voor de VVD is het klip en klaar: we zijn er nog steeds niet!
Bijzonder!
Het is vandaag ook een bijzondere dag, en dat om 2 redenen.
Ten eerste omdat we vanaf vandaag 4 vrouwelijke fractievoorzitters hebben! De vrouwenemancipatie is in Oostzaan gelukt, zou ik zo zeggen, en aan de heer Koeman de boodschap: veel succes.
Ten tweede, Voorzitter, omdat de stemmen van bijna de helft van de kiezers niet beloond zijn met deelname aan een coalitie. Heel bijzonder, en heel bijzonder is het ook dat er maar 1 oppositiepartij is.
De VVD heeft zich uiteraard beraden over deze positie en heeft meteen besloten zich in het belang van Oostzaan constructief op te stellen. Onze partij heeft daarom op 13 mei de uitnodiging aanvaard om met de beoogde coalitiepartners in gesprek te gaan.
Wij hebben in dat gesprek 5 voor ons fundamentele en harde eisen meegegeven voor het akkoord en ook aangegeven wat onze prioriteiten op dat moment waren m.b.t. de bestuurlijke toekomst.
U schrijft zelf op blz. 25 van het akkoord: de door de VVD aangedragen punten zijn in een open en constructief overleg met de coalitiefracties “betrokken” bij het opstellen van het coalitieakkoord. U gebruikt dus niet het woord “overgenomen”. Maar bij monde van de heer Julius laat u vrijdag 12 juni optekenen in het NHD dat de punten van de VVD, op 1 na, zijn overgenomen. Dit is pertinent niet waar! U heeft geen van de 5 punten overgenomen, zoals de VVD dat had gevraagd. Ik ga dit zo ook uitleggen.
U laat door deze handelwijze de VVD bijna geen andere keus dan onze constructieve houding te laten varen. De uitnodiging was naar onze mening voor de bühne.
De VVD neemt er dus kennis van wat de coalitie onder “betrekken” verstaat, maar wenst op basis daarvan niet verantwoordelijk te worden gehouden voor dit akkoord.
Terug naar het akkoord:
Allereerst wil de VVD haar waardering uitspreken voor het werk dat is verricht om tot dit akkoord te komen. Het is bijzonder dat dit gelukt is, en het zal niet makkelijk geweest zijn omdat de standpunten van de coalitiepartijen op veel punten zo uiteenliggen.
Het bevat natuurlijk punten die ook de VVD van harte ondersteunt, zoals de afspraak dat er geen betaald parkeren wordt ingevoerd, het instellen van een kinderburgemeester en de actualisatie van de dierenwelzijnsnota.
We missen echter ook dingen, zoals een passage over de windmolens (toch een stokpaardje van de heer Hazes?), een uitgewerkt thema over onderwijs, sport en toerisme, Ducktopia en het Warme Huis. Voor u toch relevante zaken in de afgelopen raadsperiode.
Vraag aan alle coalitiepartners: waarom heeft u deze zaken niet opgenomen?
Het was niet makkelijk, en dat blijkt ook uit de vele zinnen met “we streven naar”, “we gaan onderzoeken wat”, we hebben oog voor, we dragen zorg voor, maar vooral we zetten in op! Veel tekst, veel woorden zonder termijnen en nauwelijks meetbare resultaten. En, voorzitter, het mogelijk uitbreiden van de energiecoaches, het mogelijk instellen van een verduurzamingsfonds voor huiseigenaren en het terugkomen van de Nieuwjaarsreceptie kosten geld.
Vraag aan alle coalitiepartners: hoe gaat u deze plannen dan betalen, terwijl de financiële positie, zoals u zelf schrijft, zwaar onder druk staat, zonder dat de lasten voor de inwoners alsnog omhoog gaan?
Terugkomend op onze input van 13 mei. Wat waren nl. onze 5 fundamentele eisen?
- De containerwoningen voor tijdelijke opvang van Oekraïense vluchtelingen komen na beëindiging van die opvang beschikbaar voor Oostzaanse woningzoekenden. Wat staat er in het akkoord? Helemaal niets.
- De 5 evenementen in het Twiske blijven binnen het huidige vergunningenkader in stand. Wat staat er in? Wij zijn terughoudend met het houden van festivals. Is dat een ja of is dit een nee? De VVD weet het niet.
- Geen verdere uitbreiding van 30 km. zones bovenop de reeds besloten beperkte uitbreiding. Wat staat er in het akkoord? We gaan bij herinrichtingen en bij groot onderhoud de 30 km. zones versterken. Gaat u nu wel of niet over tot uitbreiding van de 30 km. zones? Wij weten het niet.
- Het onderhoudsniveau van de openbare ruimten wordt nu uitgevoerd op niveau B. De eis van de VVD was het onderhoud stapsgewijs naar niveau A te brengen. Geen toezegging.
- Geen verhoging van de OZB boven de jaarlijkse indexering gedurende de hele raadsperiode, en de afval- en rioolheffing op gelijk niveau. Deze eis lijkt dus overgenomen te zijn. Wat staat er echt? Uitgangspunt, op blz. 23 van het akkoord, is dat we hierbij uitgaan van het bestaande financiële kader, en op blz. 24 schrijft u dat afhankelijk van de ontwikkeling van de financiële situatie in de komende jaren voor de uitwerking van dit uitgangspunt, het bestaande financiële kader dus, indien nodig aanvullende maatregelen worden getroffen.
Wat zijn dan die kaders, en wanneer is de financiële situatie zodanig dat er maatregelen getroffen moeten worden? U kunt met deze formulering alle kanten op, en dat is precies wat de VVD niet wil.
Op dit onderwerp dient de VVD daarom een motie in om duidelijkheid te scheppen.
Bestuurlijke toekomst
In de inleiding van uw akkoord schrijft u: wij hebben elkaar gevonden op het onderwerp Bestuurlijke Toekomst. Er moet duidelijkheid komen en een toekomstbestendige keuze gemaakt worden.
Welke duidelijkheid dat dan is, is voor de fractie van de VVD nu geheel onduidelijk. De onderhandelingen zijn juist stukgelopen omdat in ieder geval het CDA en D66 als partner Purmerend wilden en de VVD nog niet klaar was voor deze stap. Komt Purmerend in het akkoord voor? Niet dus! In het akkoord staat geen voorkeursvariant, geen procedure, geen criteria en bovenal geen financiële toets, waar de VVD in de werkgroep Bestuurlijke Toekomst al meerdere keren nadrukkelijk om had gevraagd en in de bijeenkomst op 13 mei nogmaals onder de aandacht heeft gebracht.
In hetzelfde artikel van vrijdag 12 juni in het NHD staat dat volgens de coalitie de ultieme fusiekandidaat Purmerend is, maar dit woord staat niet in het akkoord. Volgens de heer Julius is daar bewust voor gekozen, want de besluitvorming is aan de gemeenteraad.
Eensgezind, we hebben elkaar gevonden op dit onderwerp én opengelaten. Voorzitter, het wordt steeds onduidelijker! Of er is een gedeelde Purmerend-voorkeur, en dan is de keuze aan de raad alweer voor de bühne, want u heeft immers de meerderheid, óf het ligt open, en dan was er geen grond om de VVD bij de onderhandelingen af te wijzen.
Voorzitter, ik ga maar een aantal vragen stellen om misschien deze bijzondere besluiteloosheid te kunnen doorgronden.
Aan de PvdA! In uw programma staat in de inleiding: wij kiezen bewust voor Zaanstad.
Vraag: waarom heeft u deze richting losgelaten, toch niet alleen omdat u de BAR wilde volgen? Hoe gaat u dit aan uw kiezers uitleggen?
Aan D66: u stelt in uw verkiezingsprogramma over het punt BT in ieder geval een zwaarwegende inwonersraadpleging te willen houden, en heeft ook expliciet in de afgelopen tijd vermeld de voorkeur van de BAR voor Purmerend te volgen.
Vragen: gaat u nog steeds voor de richting Purmerend, en zo ja, waarom is deze richting niet opgenomen in het akkoord, en zo nee, waarom heeft u de onderhandelingen dan laten mislukken over dit onderwerp? Waarom staat er niets in over een zwaarwegende inwonersraadpleging?
Aan het CDA: ik citeer uit uw eigen verkiezingsprogramma op blz. 24 en 25: “Onze belofte, en daar zetten wij alles voor in: het CDA kiest voor een fusie onder harde voorwaarden, waaronder een transparante financiële vergelijking en onafhankelijke doorrekening, zwaarwegende inwonersraadpleging en een objectief afwegingskader!” En ook u heeft in het voortraject duidelijk gemaakt voor de richting Purmerend te gaan.
Vragen aan het CDA: waarom heeft u deze harde eisen uit uw verkiezingsprogramma losgelaten? En ook aan u de vraag: is het toch niet Purmerend waar u voor kiest?
Conclusie: dit akkoord getuigt van een bijzondere besluiteloosheid. Ofwel er zijn afspraken die niet in het akkoord staan, óf het akkoord biedt veel ruimte voor vrije keuzes. In beide gevallen wil de VVD weten waar zij aan toe is.
Vraag aan alle coalitiepartners: heeft u afspraken die niet in het akkoord staan?
Voorzitter, ik ga afronden.
U begrijpt dat de VVD het coalitieakkoord om bovengenoemde redenen absoluut niet kan steunen en daarom ook niet mede verantwoordelijk gemaakt wil worden voor dit bijzondere document, waarin weinig tot geen keuzes worden gemaakt en beslissingen voor de komende 4 jaar worden genomen.
Aan de 5 harde eisen van de VVD en aan een financiële check voordat de route naar de gemeente Purmerend wordt genomen, is niet voldaan.
Afrondend: wij hebben een aantal vragen gesteld, en zoals u gewend bent wijst de VVD niet alleen af, maar blijft constructief meedenken en dient daarom 2 moties in teneinde dit akkoord aan te scherpen.
Rest mij u namens de VVD veel wijsheid toe te wensen de komende tijd, een tijd die om heel veel redenen bijzonder en uniek is in de geschiedenis van Oostzaan!
