Begroting op orde en belastingen stabiel.
Als VVD zijn we van oudsher scherp op een degelijk financieel beleid. Inkomsten en uitgaven zijn in balans. Wanneer dat uit de pas dreigt te lopen, zijn we bereid moeilijke keuzes te maken om te voorkomen dat de gemeente een schuldpositie opbouwt, waarmee we problemen doorschuiven naar volgende generaties. Het ‘Ravijnjaar’ is vooruitgeschoven, maar niet gedempt. We vinden het niet redelijk dat het Rijk de inkomsten uit het gemeentefonds heeft verlaagd, waardoor het voortbestaan van voorzieningen onder druk komt. We dringen erop aan dat het Rijk gemeenten structureel compenseert. Tot die tijd zijn we extra realistisch en voorzichtig.
▶ De structurele verlaging van het gemeentefonds zorgt ervoor dat we minder inkomsten binnenkrijgen. Ook de herijking van de verdelingssystematiek van het gemeentefonds kan mogelijk ongunstig uitpakken. Dit vraagt om extra voorzichtigheid, specifiek wat betreft de structurele lasten. We zijn daarom realistisch over onze ambities. Niet alles kan, en zeker niet tegelijkertijd.
▶ We geven niet meer geld uit dan er binnenkomt. De VVD gaat voor een structureel sluitende gemeentebegroting. We kijken doorlopend kritisch naar onze uitgaven. Een zinnige en zuinige besteding van belastinggeld is het uitgangspunt. We dekken structurele uitgaven, met structurele middelen.
▶ De woonlasten (zoals de OZB) houden we stabiel en verhogen we jaarlijks met niet meer en niet minder dan het jaarlijkse inflatiepercentage.
▶ De gemeentelijke leges zijn zoveel mogelijk gebaseerd op de kostprijs. ‘De gebruiker betaalt’ is het uitgangspunt. Het is niet acceptabel dat allerlei kosten op inwoners afgewenteld worden.
▶ De uitgaven en inkomsten van de gemeente zijn transparant. De begroting en het jaarverslag zijn helder leesbaar.
▶ Voor ingrijpende besluiten vragen we maatschappelijke kosten-batenanalyses. Zo zorgen we ervoor dat de besluiten die we nemen goed zijn onderbouwd.
▶ We houden onze grondexploitaties gezond en streven ernaar dat het totaal van grondexploitaties positief is.
▶ We lichten de gemeentelijke organisatie periodiek door op efficiency en bestuurskracht, bijvoorbeeld wat betreft een doelmatige besteding van ambtelijke uren in relatie tot de gemeentelijke doelstellingen, de inzet van participatie en de mate van externe inhuur.
▶ We beperken inhuur en investeren in een sterke organisatie die talent vasthoudt, waarvoor een prettige werkomgeving randvoorwaardelijk is. Nieuwkoop is een robuuste organisatie met veel enthousiaste en getalenteerde ambtenaren. Het behoud daarvan is essentieel om onze doelen te bereiken.
▶ Tegelijkertijd realiseren we ons dat we als kleine gemeente niet altijd al het strategisch inzicht in eigen organisatie kunnen hebben. We huren daarom strategisch in, wanneer het nodig is om doorbraken te bereiken op hoog complexe vraagstukken. We kijken daarbij ook naar de regio en oud-ambtenaren.
Regionaal slim samenwerken.
Met 30.000 inwoners is onze omvang te gering om veel grote vraagstukken zelfstandig op te lossen. Daarom werken we regionaal samen in veel verschillende samenwerkingsverbanden. Door deze samenwerkingen met regiogemeenten, op uiteenlopende terreinen zoals veiligheid, zorg, afval, vervoer en gezondheid, kunnen we de belangen van onze inwoners beter behartigen. Samenwerkingsverbanden zijn soms stug, en door de grote omvang, is het vaak ingewikkeld om impact te maken.
Echter door slim een strategische positie te pakken, vergroten we onze invloed.
▶ Samenwerkingsverbanden zijn er om oplossingen te vinden voor uitdagingen die voor Nieuwkoop alleen te groot zijn, of voor zaken die we niet zelfstandig kunnen organiseren. We werken daarom alleen samen als het echt nodig, wettelijk verplicht of efficiënter is.
▶ We zijn scherp op de stijging van de begroting van gemeenschappelijke regelingen. Het Financieel Kader Gemeenschappelijke Regeling (FKGR) is altijd het uitgangspunt. Hier kan alleen van afgeweken worden indien er sprake is van buitengewone omstandigheden, zoals een afwijkende CAO-stijging of het toevoegen van nieuwe taken na een besluitvormingstraject. Ook van de gemeenschappelijke regelingen vragen wij dat zij doelmatig, zorgvuldig en efficiënt te werk gaan. Wij controleren dit via de P&C-cylus.
▶ De grip die de gemeenteraad heeft op regionale samenwerking moet worden vergroot. We stellen daarom duidelijkere kaders en indicatoren vooraf, die we achteraf beter kunnen controleren, en een beknopte en toetsbare informatievoorziening, zoals dashboards. Het college van B&W betrekt de gemeenteraad op jaarbasis intensiever bij de grote ontwikkelingen binnen de samenwerkingsverbanden.
▶ Om invloed uit te oefenen in de samenwerkingsverbanden stemmen we eerst subregionaal af, binnen de Rijn- en Veenstreek, zodat we onze invloed vergroten.
Inwoners betrekken en verwachtingen managen.
We vinden het van groot belang om inwoners bij veranderingen in hun eigen leefomgeving te betrekken. Alleen op deze manier kunnen we belangrijke informatie ophalen, waarmee we Nieuwkoop mooier maken. De gemeente is vooraf helder op welke wijze dat zal zijn, om verwachtingen te managen en teleurstellingen te voorkomen. Soms is er alleen sprake van informeren. Andere besluiten lenen zich voor een verregaande vorm van betrokkenheid.
▶ We betrekken mensen actief bij veranderingen in hun eigen leefomgeving, zoals het aanpassen van de inrichting van de wijk. Keuzemogelijkheden mogen in principe niet haaks staan op vastgestelde beleidsplannen. Daarom maken we vooraf helder waar inwoners wel over kunnen meedenken, en waarover niet. Vooraf moet het duidelijker zijn waarom en met welk doel wordt geparticipeerd. Zo werken we aan draagvlak en voorkomen we dat inwoners vertrouwen in de overheid kwijtraken.
▶ Participatie betekent niet dat ‘de grootste schreeuwers’ altijd gelijk krijgen. De gemeente heeft meer oog voor de ‘stille meerderheid’, die de gemeente niet altijd zo snel weet te vinden, zoals jongeren die al jaren op zoek zijn naar een woning. In de Raad bewaken we de belangen van deze groepen. Zo houden we balans bij het maken van keuzes en maken we participatie representatiever.
▶ We staan daarnaast voor een slim participatiebeleid. Vooraf maken we afspraken over lengte en intensiteit. Participatie moet hand in hand gaan met een besluitvormingstraject. De politiek heeft de verantwoordelijkheid om besluiten te nemen, participatie niet langer dan nodig te laten duren en het verschil te maken voor inwoners, bijvoorbeeld door niet te treuzelen met woningbouw. Het college stuurt actief op het bewaken van de planning. Vanzelfsprekend geldt dat het soms nodig is om een extra stap te zetten, om wel draagvlak te verkrijgen.
▶ Dorpsraden functioneren als klankbord, en zijn niet bedoeld als actiegroepen. De inbreng van de dorpsraad wordt altijd gewogen op representativiteit. De gemeente trekt samen met dorpsraden op om te zorgen dat de vertegenwoordiging representatiever wordt, of blijft.
▶ Om inwoners beter op de hoogte te houden van wat er speelt, willen we Nieuwkoop Nieuws informatiever maken. We maken ruimte voor mededelingen die relevant zijn voor de verschillende dorpen. Bijvoorbeeld om de voortgang van ruimtelijke ontwikkelingen te duiden en belangrijke aankondigen vanuit brieven van B&W aan te kondigen. Ook geen nieuws, is nieuws. Als we ergens mee bezig zijn, maar nog geen concreet resultaat kunnen presenteren, communiceren we dat ook actiever, bijvoorbeeld door tijdlijnen grafisch in beeld te brengen. We leggen beter uit waarom vertraging ontstaat of processen lang duren. We klankborden, bijvoorbeeld met de dorpsraden, om de informatiebehoefte in onze dorpen te monitoren en daar op in te spelen.
▶ We gaan meer ons best doen om ondervertegenwoordigde doelgroepen te bereiken. Dit betreft bijvoorbeeld jongeren en jongvolwassenen. We vinden het belangrijk om hen meer te betrekken bij wat de gemeente doet, en daarom maken we een aanpak voor deze doelgroepen.
Dienstverlening op orde en klantgericht.
De gemeente is een moderne organisatie, die zich constant moet doorontwikkelen om de kwaliteit van dienstverlening aan te laten sluiten op de huidige maatschappij. Naast dat onze loketfunctie goed ingeregeld moet zijn, willen we ook dat inwoners, ondernemers en verenigingen met allerlei vragen op het gebied van bouwen en de organisatie van activiteiten en evenementen zo goed en soepel mogelijk geholpen worden.
▶ Brieven en formulieren van de gemeente zijn voor iedereen begrijpelijk, overzichtelijk en beknopt. We gebruiken Q&A’s om in te spelen op vragen die er zijn.
▶ De dienstverlening is in constante ontwikkeling en speelt in op het feit dat de wereld complexer wordt. Ons klantcontactcentrum wordt hierin getraind. Soms weten mensen niet de juiste hulp te vinden en leggen zij daarom een vraag bij de gemeente neer, bijvoorbeeld wanneer zij zorg of ondersteuning nodig hebben. Loket 1 speelt op deze hulpbehoefte in. Via Loket 1 worden inwoners vlot verwezen, bijvoorbeeld naar loketten in onze eigen organisatie, of naar onze zorgpartners, zoals Tom in de Buurt en het serviceplein voor inkomenszaken.
▶ We stimuleren laagdrempelig contact. Ons omgevingsloket, ondernemersloket en verenigingsloket bieden aan om eerst in gesprek te gaan, alvorens er wordt aangestuurd op een volledig ingevuld subsidie- of principeverzoek. Vervolgens wordt er één accountmanager voor trajecten aangesteld. We werken aan de verdere professionalisering van het accountmanagement.
▶ We managen verwachtingen voor wat betreft de behandelingstijd van vragen. We houden ons aan maximale termijnen. Wanneer er sprake is van krapte, zoals momenteel bij het Omgevingsloket en Ondernemersloket, wordt dit vroegtijdig opgemerkt en zet de gemeente incidenteel extra capaciteit in. Er komt altijd follow-up, en we voorkomen dat inwoners te lang op een antwoord moeten wachten.
▶ We monitoren doorlopend of we niet meer dan noodzakelijk van indieners vragen.
▶ We vervangen vergunningen voor verduurzaming (bijvoorbeeld als dit slechts beperkte aanpassingen in het aangezicht van gebouwen betreft) zoveel mogelijk door een meldingsplicht. Dit scheelt inzet van mensen en middelen, en stimuleert verduurzaming. Het is niet motiverend als inwoners duizenden euro’s moeten betalen voor goed gedrag.
▶ Inwoners kunnen hun zaken zoveel mogelijk vanuit huis regelen en wanneer het hen uitkomt. We blijven de gebruiksvriendelijkheid door ontwikkelen, door ook vaker met e-formulieren te gaan werken.
▶ Het gemeentehuis is fysiek bereikbaar voor zaken die je niet digitaal kunt regelen, of wanneer je liefst een fysiek gesprek wil. We handhaven de huidige openingstijden.
▶ De gemeente zorgt ervoor dat ICT volledig up-to-date is, zodat privacygevoelige informatie van inwoners beschermd is tegen digitale hacks en de gemeente tegen cyberaanvallen.
▶ Een transparante overheid vinden wij belangrijk. De gemeente informeert inwoners over gegevens die belangrijk zijn om een oordeel te kunnen vormen over het lokaal bestuur, zoals de besteding van subsidies en het vergeven van vergunningen.
▶ De gemeente werkt nauw samen met andere overheden om digitale criminaliteit zoals identiteitsfraude tegen te gaan of te bestraffen.
▶ De gemeente gebruikt AI op een verantwoorde en zorgvuldige wijze. Bijvoorbeeld om processen te stroomlijnen, beleidswerk eenvoudiger te maken en inwoners sneller en adequaat te kunnen helpen. We passen ons personeelsbeleid hier op aan en investeren in het vergroten van de kennis.
▶ In de nieuwe raadsperiode valt een besluit over verduurzaming en renovatie dan wel nieuwbouw van de huisvesting van de gemeentelijke organisatie, waaronder het scenario centralisatie op één locatie. Momenteel worden deze scenario’s uitgewerkt. Voor de VVD zijn de hoogte van de jaarlijkse exploitatiekosten het belangrijkste argument in deze discussie. We vinden het niet verdedigbaar dat in tijden van financiële krapte, we jaarlijks onevenredig meer moeten gaan betalen. Tegelijkertijd kijken we ook naar wat nieuwbouw op de af te stoten locaties oplevert en naar de meerwaarde van clustering van de organisatie, waardoor dienstverlening naar inwoners toe verbetert.