Blog van de fractievoorzitter
Afgelopen woensdag waren we in de gemeenteraad getuige van een haast uniek proces. Het proces om te komen tot een inventarisatie van mogelijke locaties voor de opvang van asielzoekers werd in de gemeenteraad bijna unaniem gesteund. Een procesaanpak vaststellen, waar zowel Forum voor Democratie, als PRO Huizen, ChristenUnie en D66, en alles wat er tussenin zit, zich herkent. Het zal niet in veel gemeenten voorkomen, maar het is ons gelukt om in ieder geval in de vaststelling van de procesaanpak de tegenstellingen te overbruggen. Daarvoor moest het voorstel van het college nog wel stevig geamendeerd worden. De overeenstemming was bijna raadsbreed: 24-1.
Als het om de asielopvang gaat is ook onze raad verdeeld. Er zijn partijen die van mening zijn dat wij zo snel mogelijk een ruime bijdrage moeten leveren aan het oplossen van het landelijke probleem. En er zijn partijen die van mening zijn dat zodra de wettelijke verplichting van tafel is, de gemeente voorrang moet geven aan het oplossen van andere problemen, zoals behoud van de openbare ruimte en de huisvesting van onze jongeren en andere inwoners die dringend verlegen zitten om passende woonruimte. Ik heb er in het verleden geen geheim van gemaakt dat de VVD in de raad tot de laatste categorie behoort. Maar lieve broodjes worden niet gebakken. We hebben de wetten niet voor het uitkiezen. En als je jezelf op de borst klopt dat je een bestuurderspartij bent, dan moet je op zijn minst laten zien dat je serieus met dit onderwerp omgaat, los van welke uitkomst dan ook. Niet alleen vanwege de opgave vanuit het Rijk. Maar zeker ook richting het college, de verantwoordelijk wethouder en de ambtelijke organisatie. En gemakkelijk zal het niet zijn. Want één ding is zeker: Huizen is één van de dichtstbebouwde gemeenten van Nederland. En waar de bebouwing stopt, begint het natuurgebied.
In de verkiezingscampagne hebben we gezegd dat wat de VVD betreft er alleen sprake kan zijn van kleinschalige opvang en dan alleen met bewezen draagvlak in de buurt. Dat blijft ook voor de fractie het vertrekpunt. We willen ons nu nog niet vastpinnen op hele harde aantallen, dat hangt uiteindelijk van de gekozen oplossing af. Maar kleinschaligheid en draagvlak wegen voor ons heel zwaar. Dat is een belofte die wij aan de kiezer hebben gedaan. En als ik me niet vergis, waren wij daar niet de enigen in. Maar goed, als VVD zijn we alleen baas over onze eigen beloftes.
In het oorspronkelijke voorstel wilde het college ons onder druk zetten. Op 1 november zouden we een definitief besluit genomen moeten hebben. Dat was voor de VVD echt een stap te ver. Als we nog niet klaar zijn, zijn we nog niet klaar. En als we onverhoopt niet kunnen leveren, dan kunnen we niet leveren. We zijn als gemeente geen zetbaas van het Rijk. We hebben onze eigen autonome bevoegdheid. En onze eigen verantwoordelijkheid richting onze inwoners. Daar zijn we 18 maart voor gekozen.
Eerder schreef ik al waar voor ons het pijnpunt zat: Als het college eind september tot een locatiekeuze zou komen, dan zouden de omwonenden bij wijze van spreken een brief in de bus krijgen met de mededeling dat ze binnen drie weken kunnen inspreken in de raadscommissie. Dat is geen serieuze participatie. Dat is eerder een open uitnodiging aan clubjes die lokale onvrede willen misbruiken om verder olie op het vuur te gooien.
De VVD heeft vorige week het initiatief genomen om te kijken of we met elkaar de komende periode op een serieuze wijze naar dit vraagstuk kunnen kijken. En dat is uiteindelijk gelukt. Mede namens Leefbaar Huizen, D66, CDA en PRO Huizen heb ik een wijzigingsvoorstel ingediend. Het college heeft daarin de opdracht gekregen om, nadat de inventarisatie heeft plaatsgevonden, de tijd te nemen om in gesprek te gaan met omwonenden van een aantal locaties. Het college zal daarbij aan de gemeenteraad duidelijk moeten maken dat er sprake is van draagvlak in de buurt en dat ze op een zorgvuldige en transparante wijze die gesprekken hebben gevoerd. En dat mag geen “afvinklijstje” worden. (Direct)omwonenden moeten aantoonbaar invloed hebben gehad op de voorwaarden waaronder de opvang plaats vindt. En ga er maar vanuit dat er zorgen zijn. Maar dan zal de gemeente ook in gesprek moeten met omwonenden met welke maatregelen die zorgen kunnen worden weggenomen. Denk bijvoorbeeld niet alleen aan toezicht en veiligheid, maar ook hoe we de vinger aan de pols blijven houden op welke wijze omwonenden daarbij betrokken worden. En tenslotte: als je aan een buurt vraagt om een bijdrage te leveren aan probleem waar jezelf part noch deel aan hebt, dan mag daar best tegenover staan dat de gemeente bij voorrang in die buurt investeert in voorzieningen, waar ze anders nog lang op hadden moeten wachten.
Pas daarna is de raad aan zet om een besluit te nemen over de betreffende locaties. Daarin maken we allemaal een eigen gewetensvolle afweging. En die ruimte is er nog steeds na woensdag. Ik heb in de gemeenteraad aangegeven dat er is niet één goed of fout is. Voormalig gemeenteraadslid Wessel Doorn vatte dit in de vorige raadsperiode in mijn ogen treffend samen: De spanning tussen het oog hebben voor de noden van de naaste ver weg tegenover het oog hebben voor de noden van de naaste dichtbij. Treffender kan de spanning in dit dossier volgens mij niet worden verwoord.
Toon en inhoud van het debat hebben ertoe geleid dat met het amendement dat is gediend de raad bijna unaniem instemde met het procesvoorstel. Een aanpak die zowel de steun kregen van partijen als PRO Huizen, D66 en ChristenUnie aan de ene kant en van partijen als Leefbaar Huizen en Forum voor Democratie aan de andere kant. En ik realiseer me terdege dat sommigen nog wel wat hebben uit te leggen naar de flanken van hun achterban.
Maar dat we op dit dossier zo’n breed palet van partijen achter dit voorstel hebben gekregen is in mijn ogen vooral te danken aan de constructieve wijze waarop partijen in dit stadium naar dit vraagstuk hebben gekeken. Dit is geen dossier wat zich laat uitruilen voor een ander dossier of zich laat afkopen voor een hoger budget elders. Iedereen heeft daar ook een moreel oordeel over. Hoe sterker de morele overtuiging van het eigen gelijk, des te moeilijker wordt het om mee te bewegen naar een breed gedragen oplossing. En ik ben blij dat nagenoeg alle fracties bereid waren om over hun schaduw heen te stappen en een beweging te maken naar een breed gedragen steun voor de aanpak.
Of we dan ook met de uitwerking kunnen instemmen hangt ook voor de VVD uiteindelijk toch af van de locatiekeuze, de omvang en het maatschappelijk draagvlak. En wat de VVD betreft heeft de raad daarin het laatste woord. Maar het begint uiteindelijk met nakomen van je beloftes. En het overbruggen van de tegenstellingen, om te komen tot een zo breed mogelijk gedragen oplossing.
