Rekenkameronderzoeken zorgen voor meer grip van de gemeenteraad
De Rekenkamer is een belangrijk instrument van de gemeenteraad. Onafhankelijk onderzoek helpt de raad om te beoordelen of beleid niet alleen goed is bedacht, maar ook daadwerkelijk wordt uitgevoerd en resultaat oplevert. De recente onderzoeken naar onderbesteding en toezicht en handhaving laten de waarde daarvan zien. De voorstellen zijn door de gemeenteraad aangenomen en leiden tot aanpassingen in de werkwijze.
VVD-raadslid Marc van den Berg sprak namens de VVD in de gemeenteraad over beide onderzoeken. Voor de VVD is de kern helder: de raad stelt de kaders en stelt gemeenschapsgeld beschikbaar, maar moet vervolgens ook tijdig kunnen controleren of afspraken worden nagekomen en resultaten worden bereikt.
Onderbesteding: geld moet tot resultaat leiden
Uit het Rekenkameronderzoek bleek dat in Heerlen tussen 2020 en 2024 ruim € 62 miljoen minder is uitgegeven dan begroot. Onderbesteding is niet automatisch verkeerd. Projecten kunnen vertraging oplopen of goedkoper worden uitgevoerd. Maar bij dergelijke bedragen moet wel duidelijk zijn waarom geld niet is besteed en wat dat betekent voor de uitvoering van onze plannen.
De VVD wil daarom dat afwijkingen eerder zichtbaar worden, zodat de raad gedurende het jaar kan bijsturen. Samen met Forum voor Democratie diende de VVD een motie in om vanaf de jaarrekening 2026 duidelijker inzichtelijk te maken waarom geld overblijft en daadwerkelijk vrijgevallen middelen opnieuw aan de raad voor te leggen.
Daarnaast wil de VVD periodiek onderdelen van de begroting volgens het principe van zero-based begroten opnieuw tegen het licht houden: wat willen we bereiken, wat kunnen we daadwerkelijk uitvoeren en welk budget is daarvoor nodig? De wethouder heeft toegezegd hier op korte termijn op terug te komen!
Toezicht en handhaving: weten wat onze inzet oplevert
Ook bij toezicht en handhaving moet de positie van de gemeenteraad worden versterkt. De Rekenkamer constateerde onder meer dat doelstellingen onvoldoende meetbaar waren, de monitoring tekortschoot en de gemeenteraad te weinig mogelijkheden had om vooraf invloed uit te oefenen op prioriteiten, capaciteit en middelen.
De VVD hoeft zich niet met de dagelijkse uitvoering van handhaving te bemoeien. Maar de raad moet wél kunnen bepalen wat we willen bereiken en hoeveel capaciteit en geld daarvoor nodig zijn. Daarna moeten we kunnen vaststellen of het gewenste resultaat ook daadwerkelijk is bereikt. Dat vraagt om duidelijke doelen, meetbare indicatoren en periodieke informatie aan de raad.
Van onderzoek naar verbetering
Voor de VVD zit de kracht van deze Rekenkameronderzoeken vooral in wat er ná het onderzoek gebeurt. De aanbevelingen zijn aangenomen en moeten nu leiden tot een betere werkwijze.
De rode draad is helder: realistisch begroten, duidelijke doelen stellen, tijdig signaleren wanneer de uitvoering achterblijft en de gemeenteraad in staat stellen om bij te sturen.
Zo versterken we de positie van de gemeenteraad én zorgen we ervoor dat plannen niet op papier blijven staan, maar daadwerkelijk resultaat opleveren voor Heerlen.
