Solide banken en financiën

1Karima: ‘Ik vind het belangrijk om te sparen voor mijn kinderen’

Karima, werkende moeder van twee kinderen

“Mijn kinderen zijn 9 en 11. Ik wil dat ze leren omgaan met geld. Door ze na te laten denken over wat ze met hun zakgeld doen: geef ik alles in één keer uit, of wil ik ergens voor sparen? Omdat ik uit een gezin kom waar sparen heel lastig was, vind ik het belangrijk om dat zelf wel te doen voor mijn kinderen. Zodat ze later kunnen studeren in het buitenland, of een steuntje in de rug hebben als ze een huis willen kopen. Maar sinds de crisis ben ik toch wat voorzichtiger geworden. De rente is verlaagd en ik moet betalen om mijn geld op een spaarrekening te zetten. Echt de omgekeerde wereld. Ik wil dat Europa kiest voor stabiliteit, ook als noodzakelijke maatregelen pijnlijk zijn. Europa moet financieel gezond zijn. Hoe moeilijk dat ook is. Wij hardwerkende Nederlanders kunnen niet gaan betalen voor het overeind houden van banken of andere landen.”

2Onze ambitie

Karima moet zich geen zorgen hoeven maken over haar spaargeld. Ook moet ze niet bang hoeven zijn dat ze als belastingbetaler opdraait voor banken of landen die financieel in de problemen komen.

De VVD wil dat landen verantwoordelijkheid nemen voor hun financiën. Europa focust op het nakomen van financiële afspraken. Waar nodig hervormen landen om de financiën op orde te brengen en economisch veerkrachtiger te worden. Dit biedt nieuwe kansen voor ondernemers. Het is onwenselijk dat stappen worden gezet richting een transferunie, waarin landen elkaar structureel ondersteunen. De VVD verzet zich hiertegen.

Europese banken zijn gezonder dan een paar jaar geleden, maar risico’s moeten nog verder worden teruggebracht en beheerst. Als een bank toch in de problemen komt, zijn er duidelijke procedures en een vangnet met strikte voorwaarden. Deze staan niet ter discussie, zodat spaarders en belastingbetalers worden beschermd.

De euro is als stabiele munt goed voor onze handel. Eurolanden moeten afspraken naleven over het begrotingstekort en de staatsschuld. Europa heeft het lef om sancties op te leggen aan landen die zich niet aan afspraken houden.

Het financieel systeem vormt een fundament voor onze economie. Wanneer dit gezond is, durven mensen te kopen en investeren. Europa faciliteert financiële innovaties op een verantwoorde manier, zoals FinTech en cryptomunten.

Tegelijk is ook duidelijk waar Europa niet over gaat. Zo bemoeit Europa zich niet met onze pensioenen. Ook daar moet Karima op kunnen vertrouwen.

Solide banken en financiën 5

3Financiën van lidstaten op orde

Net zoals wij thuis ons huishoudboekje op orde hebben, verwachten wij dat landen dit ook doen. Zo hebben we afgesproken dat de staatsschuld maximaal 60% van het Bruto Binnenlands Product (BBP) mag zijn en begrotingstekorten niet meer dan 3%. Dit vormt de basis voor een stabiele euro en vermindert het risico dat landen elkaar te hulp moeten schieten. Het is cruciaal dat Europa regels streng handhaaft en sancties durft op te leggen.

Europa versterkt het noodfonds dat financiën van Eurolanden controleert en sancties kan opleggen.
Het huidige Europees Stabiliteitsmechanisme (ESM) wordt hervormd tot een strenger en effectiever noodfonds. Dit fonds controleert de financiën van landen en legt sancties op als landen afspraken niet nakomen. Hoe hoger en langduriger de tekorten, des te strenger de maatregelen die het fonds oplegt. Ook worden landen die regels schenden gekort op structuurfondsen. Dit stimuleert landen om te hervormen en de financiën op orde te houden.

De belastingbetaler wordt beschermd tegen landen met hoge schulden.
In uitzonderlijke situaties kunnen schulden van een land onhoudbaar worden. Op zo’n moment betalen obligatiehouders eerst. Zo draait de belastingbetaler niet op voor risico’s die beleggers bewust nemen. Wanneer een land noodsteun nodig heeft, helpt het noodfonds dit land door een zware periode. Het biedt tijdelijke steun onder strenge voorwaarden, zoals het herstructureren van schulden. Deze noodsteun wordt volledig terugbetaald.

Het noodfonds functioneert neutraal op basis van duidelijke en eenvoudige regels.
Het fonds wordt bestuurd door de lidstaten. Wanneer landen zich niet aan afspraken houden, volgt automatisch een sanctie. De drempel voor een lidstaat om sancties te ontlopen wordt verhoogd. Een sanctie kan alleen worden verworpen als een gekwalificeerde meerderheid van de lidstaten tegen de sanctie is. Een besluit om noodsteun te verlenen moet door alle lidstaten unaniem worden goedgekeurd.

Verdere maatregelen om risico’s of schulden te delen met andere landen zijn onwenselijk.
De VVD is tegen eurobonds of een mechanisme om landen automatisch te helpen als de economie tegenzit. Landen moeten zelf verantwoordelijkheid nemen. Daarbij moet duidelijk zijn waar landen zelf over gaan, zoals pensioenen en belastingtarieven.

Solide banken en financiën 6

4Spaargeld moet veilig zijn

Banken en andere financiële instellen zijn sterk met elkaar verweven en moeten risico’s beheersen. Door op Europees niveau regels te stellen en toezicht te houden, is het risico op een crisis lager. Mede door de VVD is de afgelopen jaren Europees bankentoezicht opgezet, zijn kapitaaleisen verhoogd, en is een mechanisme ontwikkeld waarin beleggers eerst betalen als een bank in de problemen komt. Zo zijn spaarders en belastingbetalers beter beschermd. Maar aanvullende maatregelen zijn nodig.

Europese banken brengen hun balansen verder op orde.
Een eerste prioriteit is dat in heel Europa banken hun risico’s verder terugbrengen, met name door af te schrijven op slechte leningen. Banken wegen de risico’s van staatsobligaties op een juiste manier en krijgen een limiet op staatsobligaties uit één land. Zo worden de risico’s tussen banken en landen doorgeknipt. Pas nadat deze maatregelen zijn gerealiseerd, worden verdere stappen gezet naar een Europees depositogarantiestelsel.

Spaarders en belastingbetalers worden beschermd tegen probleembanken.
Indien een bank in de problemen komt, betalen eerst aandeelhouders en obligatiehouders voordat anderen bijspringen. Om te voorkomen dat een domino-effect ontstaat, zet Europa een vangnet op dat banken zelf financieren. Mocht dit vangnet niet toereikend zijn, dan kan het noodfonds als achtervang fungeren. Hiervoor gelden strenge voorwaarden, zoals unanieme goedkeuring door lidstaten en volledige terugbetaling door banken.  

Bedrijven worden voor het aantrekken van financiering minder afhankelijk van banken.
Barrières voor ondernemers om in het buitenland financiering te krijgen worden weggenomen, ook van alternatieve financiers zoals crowd funding en private investeerders. Europa stimuleert investeringsfondsen die verzekeraars en pensioenfondsen in staat stellen om in bedrijven te investeren. Hiermee wordt de Europese kapitaalmarkt sterker. Financiële innovaties, bijvoorbeeld op het terrein van FinTech, worden op een verantwoorde manier gefaciliteerd.

5Een stabiele munt

Als handelsland heeft Nederland baat bij de euro. De euro heeft laten zien een munt te zijn met een lage inflatie en stabiele wisselkoers. Dit is goed voor onze economie, omdat buitenlandse bedrijven meer handelen en investeren in landen met een stabiele munt. Een gezamenlijke munt vraagt om gezamenlijke afspraken. Europa moet ervoor zorgen dat ieder Euroland deze afspraken naleeft.

Europa past toetredingseisen voor de euro strikt toe en breidt deze uit.
Als een nieuw land de euro wil invoeren, moet het land meerdere jaren aan de financiële eisen voldoen. Naast bestaande criteria worden in de toekomst ook het functioneren van de overheid, de mate van corruptie en de concurrentiekracht van de economie meegewogen. 

Met uitzondering van het noodfonds blijft de huidige besturing van de Eurozone hetzelfde.
Een vaste voorzitter van de Eurozone met een eigen budget en bevoegdheden is onwenselijk. Dubbele petten en parallelle structuren leiden tot meer complexiteit en bureaucratie.

Europa onderzoekt de ontwikkeling van een crypto-euro,
als veilige aanvulling op de fysieke euro en bestaande cryptomunten. Nieuwe technologieën, zoals blockchain, kunnen fundamenteel veranderen hoe mensen betalingen en transacties doen. Nu zijn er alleen speculatieve cryptomunten, zoals bitcoins. De VVD wil voorkomen dat gebruikers alleen met cryptomunten kunnen betalen als ze bereid zijn hoge risico’s te accepteren. Een crypto-euro uitgegeven door de Europese Central Bank kan een veilig alternatief zijn. Zo geeft Europa ruimte aan innovatie, maar op een veilige en stabiele manier.