"Ik hoop dat ik mensen aan het denken heb gezet"

Door VVD op 18 januari 2016 Mail een Kamerlid

Wie zijn nier ontvangen heeft, weet hij niet. Hij weet alleen dat de operatie is geslaagd. Drie jaar geleden besloot Hans Bart om anoniem een nier te doneren. “Ik hoop dat ik mensen aan het denken heb gezet.”

Hans werd door zijn werk geconfronteerd met nierziekten. Vooral de enorme impact van dialyse, de intensieve behandeling voor nierpatiënten die wachten op een donororgaan, greep hem erg aan. “Je wordt in leven gehouden, maar dat is dan ook alles. Een chemokuur is ook heel zwaar, maar dan probeer je de ziekte tenminste nog te bestrijden. Nierziekten zijn niet te genezen.”

Heftige reacties

Na een transplantatie kan een nierpatiënt meestal wél weer een echt leven leiden. Dat verschil was voor Hans de belangrijkste motivatie om een nier te schenken aan een onbekende. Hoelang hij er precies over heeft nagedacht, kan hij niet zeggen. “Het is iets wat van binnen groeit. Maar toen het idee voor mezelf helder werd, heb ik het met mijn vrouw besproken. Zij zei meteen: ‘dat past bij jou, we gaan er samen voor’. Dat was voor mij heel belangrijk. Als zij het niet zag zitten, had ik het niet gedaan. Want als het mis was gegaan, had zij de zorg voor mij erbij gekregen.”

Mis had het kunnen gaan. “Als je wordt goedgekeurd voor donatie, hoor je bij de gezondste mensen van Nederland. De meeste risico’s zijn dus dingen als een ontsteking na de operatie of iets meer kans op hoge bloeddruk. Maar in het uiterste geval kon ik overlijden. Die kans was heel klein, maar ik moest het wel bespreken.”

Pas toen hij na vele onderzoeken was goedgekeurd, besloot Hans de rest van zijn omgeving in te lichten. “Mijn kinderen hadden natuurlijk wat vragen, maar ze accepteerden het wel. Op mijn werk waren de reacties positief, maar soms ook heftig. Iemand die een donor had zien lijden na een mislukte operatie, vroeg zich af wat ik mezelf aandeed. Gelukkig kon ik uitleggen hoe zorgvuldig ik alles had afgewogen.”

Erecode

Met zijn donatie zette Hans een keten van donaties in gang. Dat werkt als volgt: verschillende patiënten hebben een naaste die wel wil doneren, maar geen match is. Als die patiënten een nier krijgen van een ander, kunnen hun geliefden alsnog doneren aan een onbekende. Als anonieme donor was Hans het eerste dominosteentje in zo’n keten. Uiteindelijk volgden drie geslaagde transplantaties, waarvan de laatste iemand van de wachtlijst hielp.

Hans wilde per se dat er een keten zou ontstaan. “Nu heeft het niet één, maar drie mensen iets gebracht. Niemand trekt zich namelijk terug uit zo’n keten. Dat is een erecode. Bovendien zou de teleurstelling voor mij minder groot zijn geweest als mijn eigen donatie was mislukt. Dat kan altijd gebeuren.”

Eigen verantwoordelijkheid

Het is niet Hans’ bedoeling mensen te overtuigen anoniem te doneren. “Ik vind ook niet dat je dat mag proberen. Maar ik wil wel laten zien dat het een mogelijkheid is. En als je het niet tijdens je leven wilt doen, dan heb je na je dood nog een kans.”

Het steekt Hans dan ook hoe weinig Nederlanders zich hebben geregistreerd als orgaandonor. “Mensen laten het aan hun nabestaanden over. Ik vind dat je dan wegloopt voor je verantwoordelijkheid. Of je donor wilt zijn, is je eigen keuze, maar leg die keuze vast. Wat mij betreft in een systeem waarin je automatisch donor bent, tenzij je bezwaar maakt.”

Na zijn dood mogen ze van Hans alles hebben. Maar voorlopig staat hij gelukkig midden in het leven. Van de operatie merkt hij in ieder geval niets meer. “Ik heb de Mont Ventoux beklommen en de Dam-tot-Dam-loop gelopen. Ik kan alles doen wat ik wil.”

Laat ons weten wat je vindt

Mail een Kamerlid