Focus op kerntaken

1Klariet: 'Ik heb het vermoeden dat in Europa meer wordt gedaan dan nodig'

Klariet, gepensioneerd en is kritisch over de uitgaven van de EU

“Ik ben voor een kleine overheid, je moet zoveel mogelijk aan mensen zelf overlaten. Ik heb het vermoeden dat in Europa meer wordt gedaan dan nodig, omdat mensen er nou eenmaal zitten. Met veel mensen heb je tijd over en ga je zoeken naar dingen om te doen, in plaats van te kijken wat echt nodig is. Subsidies zijn er in mijn ogen om dingen die veelbelovend zijn over de streep te trekken. In plaats van dat mensen iets bedenken omdat ze er nu eenmaal subsidie voor kunnen krijgen. Geld komt zo niet altijd op de plek waar het moet zijn en ik heb moeite met het uitdelen van geld aan al die kleine dingetjes. Ik heb het idee dat op Europees niveau dingen bepaald worden die je aan landen zelf moet overlaten. Landen hebben eigen tradities. Die veranderen echt wel in de loop van tijd. Daar moet Europa zich niet van buitenaf mee bemoeien.”

2Onze ambitie

Klariet moet erop kunnen rekenen dat Europa zich op de noodzakelijke dingen focust, en het budget zuinig en doelmatig besteedt.

Vanuit de Europese begroting wordt minder besteed aan landbouwsubsidies en structuurfondsen. Juist meer budget gaat naar actuele uitdagingen als veiligheid en migratie. Landen die even rijk zijn dragen in gelijke mate bij aan de begroting. De begrotingsdiscipline
gaat omhoog. Europa geeft minder uit aan personeel en salarissen.

Door sneller besluiten te nemen wordt Europa daadkrachtiger. Dit kan alleen als alle instellingen van de Europese Unie zich focussen op hun kerntaken; de Europese Raad neemt politieke besluiten op basis waarvan de Europese Commissie nieuwe voorstellen doet. De Europese Commissie richt zich op het uitvoeren van besluiten, het handhaven van afspraken en beperkt zich in het maken van nieuwe voorstellen. Het Europees parlement controleert. Als een instelling zich met zaken bemoeit buiten haar kerntaken, wordt het teruggefloten door het Europees Parlement en nationale parlementen. Indien het niet lukt om met alle landen tot overeenstemming te komen, kan een
kopgroep van landen afspraken maken.

Landen treden pas toe tot de EU als ze meerdere jaren hebben voldaan aan de eisen voor lidmaatschap. Tot die tijd gaat de EU andere samenwerkingsverbanden aan met buurlanden.

Veel mensen voelen een grote afstand tot de EU. De Europese Commissie moet daarom terughoudend zijn in het bedrijven van politiek en vaker verantwoording afleggen in de lidstaten. Nationale parlementen worden intensiever betrokken in Europese besluitvorming. Medewerkers van Europese instellingen werken niet hun hele loopbaan in Brussel, zodat zij voeling blijven houden met mensen in hun land.

Focus op kerntaken 5

3Een moderne begroting met nieuwe prioriteiten

Voor Europa veranderen de prioriteiten. Europa kan op diverse thema’s besparen, terwijl nieuwe uitdagingen vragen om investeringen. De VVD staat voor een moderne Europese begroting die aansluit op wat er de komende jaren moet gebeuren en die niet groter dan nodig is voor het uitvoeren van de kerntaken.

De Europese begroting sluit aan op de nieuwe prioriteiten.
Op de grootste kostenposten (landbouw en cohesie- en structuurfondsen) wordt fors bespaard. Een deel van deze besparing gaat naar nieuwe prioriteiten als veiligheid, migratie, innovatie en duurzaamheid. Binnen structuur- en cohesiefondsen gaat meer geld van fysieke naar digitale infrastructuur.

Landen met een gelijk welvaartsniveau dragen in gelijke mate bij aan de Europese begroting.
Landen stellen de omvang van hun economie op dezelfde manier vast, inclusief illegale activiteiten, zodat dit van ieder land voor iedereen even inzichtelijk is. Het kan niet zo zijn dat Nederland meer betaalt dan andere Europese landen die even rijk zijn.

De inkomsten van de EU bestaan volledig uit contributies van lidstaten.
Nu is het systeem een mix van douaneheffingen, BTW-afdrachten en contributies. Dit maakt het ondoorzichtig en complex. De afdracht per land wordt op termijn vereenvoudigd tot een vast percentage van het BNI. Europa heft geen directe belastingen. Dit beperkt het risico van stijgende lasten voor gezinnen en bedrijven.

Via de begroting sporen we lidstaten aan tot het nakomen van afspraken.
Landen die zich niet aan afspraken houden rondom overheidsfinanciën en democratie en rechtstaat, ontvangen minder geld uit structuur- en cohesiefondsen.

Focus op kerntaken 6

4Geld beter besteden

Iedere euro moet goed worden besteed en verantwoord. Dat is Europa verplicht aan alle belasting-betalers; mensen die hard werken voor hun geld. Bovendien kan Europa problemen alleen effectief aanpakken, wanneer het geld op een doelmatige manier besteedt.

Europa versterkt de begrotingsdiscipline.
De VVD wil een Zalm-norm introduceren in Europa. Dit betekent dat tegenvallers binnen het eigen deel van de begroting worden opgelost. Meevallers gaan naar de algemene middelen en worden aan het einde van de begrotingsperiode teruggestort aan de lidstaten. Een klein deel van het jaarbudget kan naar volgend jaar worden overgeheveld. Dit voorkomt onnodige uitgaven om jaarbudget op te maken.

De begroting valt samen met de Europese verkiezingen.
De meerjarenbegroting wordt opgesteld vlak na de verkiezingen. Daarvoor wordt de termijn verkort van zeven naar vijf jaar. Zo kunnen actuele voorkeuren van kiezers worden meegenomen in de begroting. De begroting wordt vastgesteld door de Europese Raad en het Europees Parlement. De Commissie speelt hierin een neutrale rol.

Landen worden verantwoordelijk gehouden voor de aanpak van fraude en corruptie.
Nu komt te veel Europees geld nog in verkeerde handen terecht. Hier wordt strenger op gecontroleerd. Indien er sprake is van fraude of corruptie, ontvangt een land minder geld uit Europa.

Europa bespaart op administratieve uitgaven en maakt deze transparanter.
Het aantal medewerkers bij Europese instellingen wordt teruggebracht. Salarissen en vergoedingen worden versoberd. Voor Europarlementariërs worden onkostenvergoedingen verlaagd en wordt het verplicht overbodige vergoedingen terug te storten. Het Europees Parlement vergadert alleen nog in Brussel, vergaderweken in Straatsburg worden afgeschaft.

5Meer daadkracht in Brussel

Besluiten nemen in Europa is niet eenvoudig; er moet overeenstemming worden bereikt tussen landen met diverse belangen. Ook voelen veel Nederlanders afstand tot Brussel. Ze hebben het gevoel geen invloed te hebben op besluiten. De EU moet slagvaardiger worden en de afstand tot mensen verkleinen.

Europese instituten focussen op kerntaken.
De Europese Commissie (EC) richt zich op het uitvoeren en handhaven van wetten 
en beperkt zich in het maken van nieuwe voorstellen. Het Europees Parlement (EP) richt zich op wetgeving en controle, en is terughoudender in het opstellen van adviesrapporten. Organisaties met beperkte meerwaarde worden afgeschaft, zoals het Economisch en Sociaal Comité.

De Europese Commissie (EC) wordt kleiner en slagvaardiger.
De EC wordt gehalveerd naar 14 commissarissen. Binnen de EC worden wetgevings- en handhavingstaken meer gesplitst, zodat commissarissen beter aanspreekbaar worden voor handhaving. De VVD wil niet dat een partijleider uit het Europees Parlement (een zogenaamde Spitzenkandidaat) wordt gekozen tot voorzitter van de EC. De voorzitter van het EC dient politiek neutraal te functioneren.

Het Europees Parlement (EP) kan één Commissaris doen aftreden.
Indien een commissaris onvoldoende functioneert of dingen doet buiten zijn kerntaken, kan het EP één commissaris naar huis sturen in plaats van de hele Commissie. Ook komt een commissaris minimaal twee keer per termijn naar ieder nationaal parlement om verantwoording af te leggen

De VVD stelt een onderzoek voor naar een hervorming van het Europees Parlement (EP).
Mensen voelen zich nu beperkt vertegenwoordigd door het EP. Het is daarom onwenselijk dat het EP doorlopend nieuwe voorstellen doet, vaak leidend tot meer taken voor Europa. Er wordt onderzocht welke hervormingen nodig zijn, zodat het EP zich beperkt tot kerntaken en de verbinding met mensen versterkt. Mogelijkheden om te onderzoeken zijn jaarlijkse gezamenlijke debatten tussen nationale parlementen en het EP over kernthema’s en een EP bestaande uit afgevaardigden van nationale parlementen.

Medewerkers van EU-instellingen werken een maximale termijn in Brussel.
Na tien jaar voor EU-instellingen te hebben gewerkt, werken mensen minimaal drie jaar voor een organisatie in eigen land. Dit doorbreekt de Brusselse bubbel en versterkt de verbinding van medewerkers met het eigen land.

Focus op kerntaken 3

6Strenge eisen aan toetreding

Samenwerking met buurlanden is op meerdere manieren mogelijk. Toetreding van nieuwe landen tot de EU is geen doel op zich. Het aanpakken van grensoverschrijdende uitdagingen staat centraal.  

Om toe te treden tot de EU heeft een land meerdere jaren laten zien aan alle criteria te voldoen.
Indien een land niet aan de eisen voldoet, kan de EU samenwerking bevorderen via associatie-verdragen, vrijhandelsakkoorden en andere partnerschappen. Dit is geen opstap naar lidmaatschap.

Toetreding van Turkije is niet aan de orde.
Er zijn talloze criteria waar Turkije niet aan voldoet. Het beweegt al jaren in de verkeerde richting als het gaat om mensenrechten en vrijheden. Door deze beweging schort Europa de pre-accessiefondsen voor Turkije op. Toetreding is verder weg dan ooit.