Digitaal voorop lopen

1Daan: ‘Zorgtechnologie is een mooi exportproduct, maar als Europa lopen we achter’

Daan, eigenaar FocusCura, innovatiebedrijf voor zorg op afstand.

“Onze app geeft patiënten de opdracht vitale waarden als bloeddruk en gewicht te meten en naar de dokter te sturen. Wanneer het algoritme in de app bepaalt dat er een verhoogd risico is, videobelt de zorgverlener met de patiënt. Zo voorkomen we onnodige ziekenhuisbezoeken. Met onze app is de dokter altijd in de buurt. Privacy is belangrijk, zeker in de zorg. We delen gegevens alleen met de arts. De servers waarop de gegevens staan, bevinden zich in Europa. Het is fijn dat data daar veilig staat en het ook qua wetgeving goed geregeld is. Soms slaan we door, we bouwen als EU nu ingewikkelde ketens. Er zijn naar verluid binnenkort 48.000 privacy officers in Europa, dat kan toch niet de bedoeling zijn? Zorgtechnologie is een mooi exportproduct voor Nederland. We kunnen landen om ons heen inspireren. Maar als Europa lopen we achter. We hebben technologie uit de VS en China nodig, maar willen ook onze eigen normen en waarden houden. Goede afspraken zijn dus nodig.”

2Onze ambitie

Veel bedrijven en organisaties staan voor dezelfde uitdagingen als Daan. Om succesvol te zijn is het nodig om digitaal te innoveren, terwijl de eisen rondom privacy en veiligheid strenger worden. De VVD wil dat ondernemers zoals Daan kunnen floreren. Alleen dan kan Europa digitaal de concurrentie aan en in de toekomst weer voorop lopen in de wereld.

Met focus en lef investeert Europa in veelbelovende doorbraaktechnologieën, zoals kunstmatige intelligentie. Europa selecteert de beste ideeën van bedrijven en wetenschappers, en investeert zodat deze op grote schaal kunnen worden uitgevoerd. Onze digitale infrastructuur is van wereldklasse, zodat supercomputers grote hoeveelheden data kunnen verwerken. Iedereen heeft toegang tot snel internet.

Vrij verkeer van data wordt een vijfde vrijheid in Europa (naast goederen, diensten, personen en kapitaal). Europa neemt barrières weg, zoals eerder door de afschaffing van roaming- tarieven.

Mensen zijn de hele dag online. Bewust via smartphones en laptops, en onbewust via apparaten die zijn aangesloten op internet. Privacy is hierbij van fundamenteel belang. Ieder persoon kan bewust kiezen welke data wordt gedeeld met vrienden, bedrijven en de
overheid. Op een duidelijke en eenvoudige manier. Baas zijn over eigen data, dat is een moderne vorm van vrijheid.

Het beschermingsniveau tegen digitale aanvallen wordt verhoogd, met name voor vitale infrastructuur zoals banken en energievoorzieningen. Europese landen werken nauw samen en tonen lef door daders van digitale aanvallen aan te pakken. Zodat wij allemaal veilig zijn, ook online.

Digitaal voorop lopen 6

3Voorop in technologische innovatie

Ontwikkelingen in de digitale wereld gaan razendsnel. Er wordt wel gezegd dat een internetjaar drie maanden duurt. Europa heeft de kennis om technologisch tot de wereldtop te horen, maar raakt achter op de VS en China. Het is belangrijk dat Europa weer een voorloper wordt en mede de standaard zet voor een nieuwe technologische golf. Dat brengt miljoenen banen met zich mee. Actie is vereist.

Europa investeert fors in technologische innovatie.
Europa richt zich op technologieën die vragen om grootschalige investeringen en Europese samenwerking, zoals kunstmatige intelligentie en quantum computing. Er wordt geïnvesteerd in fundamenteel én toegepast onderzoek, zodat ideeën worden omgezet naar producten en diensten. Ook investeert Europa in digitale infrastructuur. Een voorbeeld is 5G, waarmee apparaten, van babyfoon tot thermostaat, worden verbonden via internet.

Digitale ondernemers kunnen sneller opschalen in Europa.
Digitale bedrijven kunnen alleen wereldwijd concurreren als ze snel kunnen groeien in een grote markt. Daarom creëert Europa één licentie waarmee startups actief kunnen zijn in alle landen. Wetten en regels worden hiervoor afgestemd tussen landen, bijvoorbeeld rondom intellectueel eigendom en consumentenbescherming.

Voor bellen en internetten nemen we barrières weg.
Door het afschaffen van de roaming-tarieven is bellen en internetten goedkoper geworden in heel Europa. Geo-blocking wordt in heel Europa opgeheven, waardoor mensen overal toegang hebben tot online programma’s en films uit eigen land.

Digitale markten worden beter gereguleerd.
Technologiebedrijven als Google en Facebook kunnen snel een dominante positie verwerven. Europa ziet erop toe dat zij deze positie niet misbruiken; er moet eerlijke concurrentie zijn en nieuwe spelers moeten kunnen toetreden. Europa scherpt de spelregels aan en versterkt haar rol als marktmeester in het digitale domein.

Maatschappelijke data is beschikbaar voor innovatie.
Voorbeelden hiervan zijn data die overheden verzamelen over mobiliteit en energieverbruik. Door deze data beschikbaar te stellen aan bedrijven en kennisinstellingen kunnen zij nieuwe ideeën ontwikkelen. Hier profiteren wij allemaal van.

Ethische en juridische standaarden worden doorlopend aangescherpt.
Technologische innovaties brengen ethische vraagstukken met zich mee, bijvoorbeeld rondom privacy en de positie van mensen ten opzichte van robots. In Europa worden normen opgesteld voor een ethische ontwikkeling van technologie, zoals kunstmatige intelligentie. Europa kan zich hierin onderscheiden van grootmachten als de VS en China, en wereldwijd de standaard zetten. Dit kan onze concurrentiepositie versterken.

Digitaal voorop lopen 3

4Baas over eigen data

Nu lijken websites, apps en online diensten vaak gratis, maar worden betaald met data van gebruikers. Mensen moeten bewust kunnen bepalen wat er met deze persoonlijke data gebeurt. Omdat de meeste websites en apps internationaal zijn, zijn afspraken op Europees niveau nodig.

Mensen kunnen bewust bepalen wat er met hun data gebeurt.
Als internetgebruikers toestemming geven om data te delen, is het nu vaak onduidelijk wie hier toegang toe heeft. Gebruikers moeten weten waar persoonlijke gegevens staan en wie deze kan gebruiken. Europa zorgt dat mensen hier bewuste keuzes in kunnen maken. Er komt één plek waar ieder persoon kan aangeven welke data mag worden gedeeld, met wie en met welk doel. Hiermee krijgt iedereen een eigen data-ID.   

Het wordt eenvoudiger om persoonlijke gegevens te vernietigen.
Wanneer iets nu op internet komt, staat het daar in principe voor altijd. Soms heeft iemand spijt dat informatie openbaar is, of heeft een bedrijf of persoon andermans data onterecht gedeeld. Het wordt daarom makkelijker om persoonlijke gegevens te verwijderen.  

Er komt een duidelijke klachtenprocedure voor verkeerd gebruik van persoonlijke gegevens.
Indien een bedrijf persoonlijke data onrechtmatig gebruikt of deelt, is vaak onduidelijk hoe mensen een klacht kunnen indienen. Grote bedrijven en organisaties moeten een procedure inrichten voor gebruikers om dit soort klachten in te dienen en schade te verhalen.

Digitaal voorop lopen

5Weerbaar tegen cyberaanvallen

Dagelijks vinden digitale aanvallen plaats op mensen, bedrijven, banken en overheidsinstellingen. Dit neemt alleen maar toe. Hackers, criminelen en landen manifesteren zich digitaal. Europese landen moeten zich verdedigen om persoonlijke gegevens, eigendommen en vitale infrastructuur te beschermen.

Europese landen versterken hun cybercapaciteit door te investeren en samen te werken.
Cyberaanvallen zijn vaak gericht op staats- en bedrijfsgevoelige informatie. De VVD wil investeren in nationale cyberdiensten. Er zijn stappen gezet naar Europese samenwerking door een gezamenlijke beveiligingsrichtlijn en expertisecentrum voor cyber. Europa intensiveert deze samenwerking en deelt informatie waar mogelijk.

Europa identificeert en bestraft daders van cyberaanvallen.
Zowel criminelen als staten komen er te vaak mee weg dat ze schade aanrichten of intellectueel eigendom stelen. Dit is onacceptabel. Om criminelen strafrechtelijk te vervolgen verruimt Europa de toegang tot digitaal bewijs in het buitenland. Ook zet Europa een platform op voor contraspionage, die staten als dader kan identificeren. Europa treedt hard op tegen daders en zet hierbij breed sancties in, zoals handelsbelemmeringen en diplomatieke maatregelen. Ook via de NAVO kunnen tegenmaatregelen worden genomen.

Voor onze vitale infrastructuur is extra bescherming nodig,
bijvoorbeeld voor onze lucht- en zeehavens, spoorwegen, energievoorzieningen en betalingssystemen. Beveiligingsstandaarden worden verhoogd en controles geïntensiveerd. Ook wisselen we meer kennis uit met Europese landen. Europa verruimt de definitie van vitale infrastructuur, zodat bijvoorbeeld toeleveranciers van vitale onderdelen en spoorwegovergangen voor militair transport hier ook toe worden gerekend.

Er komt een certificatiesysteem voor online aangesloten apparaten (‘the internet of things’).
Steeds meer alledaagse apparaten zijn aangesloten op internet. Deze zijn kwetsbaar voor digitale aanvallen. Europa ontwikkelt een certificatiesysteem met veiligheidsstandaarden die in alle landen wordt gebruikt. Wat niet voldoende veilig is, mag niet in Europa verkocht worden.

Europa bepaalt niet of nieuws nep is, maar meer transparantie is nodig.
Een bijzondere vorm van misbruik in het digitale domein is nepnieuws. Europa bepaalt niet of nieuws nep is, omdat dit vrije media kan aantasten. Wel is meer transparantie noodzakelijk. Gebruikers van sociale media moeten eenvoudig de bron van een artikel kunnen zien om te beoordelen hoe betrouwbaar een bericht is.